68 
SPECIES AND VARIETIES. 
het voorkomen der bladeren, welke moeten worden verwijderd. 
Klaver-vier kent ieder, w r ant het brengt geluk aan; jammer maar 
dat men gemakkelijker de eerste dan het tweede vindt! Klaver- vijf 
is zeldzaam, maar komt voor; morphologisch weinig van elkaar ver- 
schillende, blijkt er tusschen een Klaverplant met 4-tallige bladeren, 
die alleen gekweekt voorkomt en door selectie te verkrijgen is, en 
tusschen een gewone wilde Klaverplant, met meestal niet meer dan 
één 4-tallig blad, wat hun afkomst betreft, een groot verschil te be- 
staan. Gevinde en handvormige bladeren wisselen vaak veel af in 
het aantal hunner blaadjes, een voorbeeld van gewone fluctuatie. Drie- 
tallige bladeren schijnen zeer standvastig tè zijn en dat deze vier- 
tallig worden komt zoo zelden voor, dat wij hierbij eerder aan een 
onregelmatigheid dan aan een fluctuatie denken moeten. Viertallige 
ontstaan doordien een der blaadjes van een drietallig blad zich in 
tweeën splitst; doen er twee dat, dan ontstaat een vijftallig blad en, 
wanneer daarenboven het eindblaadje aan een of aan beide zijden 
een afzonderlijk blaadje afscheidt, ontstaat een zestallig of zeventallig 
blad. Bij verschillende planten zijn die bladvormen te vinden, maar 
zeldzamer is het geval dat planten, met gevinde of drietallige blade- 
ren, enkelvoudige voortbrengen, o.a. Esch, Acacia en Aardbei. In 
plaats van veel kleine blaadjes komt er één groot blad, de plant 
keert tot het gewone type terug waaruit ze ontstaan is, vertoont 
atavisme. Maar die atavistische variëteiten kunnen weer aan haar 
voorouders gelijk worden, zoodat wij eigenlijk positief en negatief 
atavisme moeten onderscheiden, positief wanneer een enkelvoudig blad 
handvormig of gevind wordt, negatief of retrogressief wanneer het 
tegenovergestelde gebeurt. De Papilionaceae hebben gevinde bladeren, 
die wij als afgeleid van enkelvoudige beschouwen : bij Klaver en ver- 
wanten zijn de drietallige bladeren reeds half op weg enkelvoudig 
te worden. Wanneer nu die planten vier of meer blaadjes op eiken 
bladsteel dragen, naderen zij meer tot de onmiddellijke voorouders 
met gevinde bladeren, en geven dus een voorbeeld van positief ata- 
visme; Prof. de vries heeft jaren lang 4- en 5-bladige Klaver ge- 
kweekt, onder zorgvuldige selectie, en bladeren met 6 a 7 blaadjes 
zien ontstaan. Spoedig bleek hem dat het eerste blaadje, na de zaad- 
lobben ontstaande, soms enkelvoudig, soms reeds samengesteld was; 
natuurlijk laat zich verwachten dat er in het laatste geval bladen 
met meer blaadjes zullen ontstaan, dan wanneer het plantje begint 
met een enkelvoudig eerste loofblad. Hierdoor bleek een grooie ver- 
eenvoudiging in de selectie mogelijk, want nu was het niet meer 
noodig de planten alle tot volle ontwikkeling te laten komen, en kon 
