SPECIES AND VARIETIES. 
69 
reeds in' - de zaaitesten de scheiding plaats hebben ; zoo werd een ras 
verkregen tusschen 70 en 99 procent zuiver, met 4-, 5- en 6-tallige 
bladeren, ’s zomers soms 7-tallig, ’s winters niet hooger dan 5-tallig. 
Jaren lang reeds wordt dit ras gekweekt, dat door nauwkeurige se- 
lectie in stand blijft, en tot de groep der planten met herhaalde spe- 
lingen behoort. Vijf-tallige bladeren vormen de meerderheid, dan 
volgen 4- en 6-tallige, terwijl 3- en 7-tallige ongeveer evenveel, beter 
gezegd even weinig, voorkomen. Worden de zaden gezaaid, dan wordt 
de speling gezien tusschen 3 en 7. 
Bij selectie in omgekeerde richting bleken weinig generatiën noo- 
dig om weer de driebladige Klaver nagenoeg zuiver te verkrijgen. 
Van hoeveel belang uitwendige omstandigheden zijn voor het va- 
rieeren, bleek bij heo scheuren van een plant en het plaatsen der 
eene helft in uitstekenden grond, onder gunstige conditiën, terwijl 
de andere helft in mager zand moest groeien. In den aanvang wei- 
nig verschillend, vertoonden zich weldra de afwijkingen bij die plant 
die het beste gevoed werd, reeds vóór den bloei, ja reeds bij de 
eerste loofbladeren. In de natuur komen die uitwendig gunstige om- 
standigheden zelden voor, geen wonder dat ook Klaver-vijf zeldzaam is. 
Straks werd gewezen op het bestaan van twee rassen van Klaver- 
vier, een armen en een rijken vorm. Maar gewone Roode Klaver kan 
in ’t groot niet goed anders worden bestoven dan door bijen, en beter 
voor proefnemingen leent zich daarom de eenjarige Trifolium incar- 
natum , de Incarnaat-Klaver. Bij een enkele plant werd een verdwaald 
4-tallig blad gevonden; maar welke moeite nu ook gedaan werd bij 
jaren lange kweeking met zorgvuldige selectie, het gelukte niet de 
afwijking in sterkere mate te doen optreden. Er komen dus bij deKla- 
ver-planten voor met een enkel 4-tallig blad, maar dit verschijnsel 
wijst niet heen naar een variëteit met 4-tallige of 5-tallige bladeren. 
Onregelmatigheden als deze komen zooveel, in allerlei vormen en 
aan allerlei plantendeelen bij tal van planten voor ; treffen wij ze aan, 
dan moet door cultuurproeven worden uitgemaakt of de afwijking 
een aanwijzing is voor het bestaan van een afzonderlijke variëteit, 
of niet. Bij Papaver-soorten kunnen soms de meeldraden in stampers 
overgaan en kan een afzonderlijke variëteit met deze afwijking ge- 
kweekt worden. Bij Papaver commutatum vertoonde slechts één meel- 
draad dien overgang, en door de cultuur werd de afwijking niet groo- 
ter; een gelijk geval dus als bij de straks besproken soorten van 
Klaver. Eenzelfde afwijking kan dus in verschillende soorten voor- 
komen en ook in rassen van dezelfde soort, maar dan onderscheiden 
wij daarbij de arme en de rijke variëteit. De eerste vertoont nog 
