VERKOELING BIJ WARMTE. 
89 
het in 1624 verscheen) „ Windmills ” maakten, om de koele lucht 
uit onderaardsche holen door hunne paleizen te voeren en dat een 
edelman te Vicenza, Oesario Trento, en andere heeren hunne huizen 
voorzien hadden van een dergelijke inrichting. Of met deze „ wind- 
mills ” werkelijk windmolens dan wel een soort ventilators bedoeld 
worden, blijft een open vraag. 
Dit uit den ouden tijd. Uit de nieuwere dateert het volgende. 
Op eene tentoonstelling, in 1882 te Calcutta gehouden, was een 
kamer, welke kunstmatig koel gehouden werd. De wanden waren, 
in overeenstemming met het doel, beschilderd met. landschappen van 
de met sneeuw bedekte toppen van het Himalaja-gebergte, van 
Spitsbergen en Lapland. De temperatuur die daar heerschte was 10° C. 
Iets later kwam uit Amerika het nieuwtje, dat een ingenieur de 
groote hotels, restaurants en slagerijen van Denver en St. Louis, 
langs kunstmatigen weg verkoelde. Dit geschiedde met vloeibare 
ammoniak, welke in lange leidingen door die gebouwen gevoerd 
werd en daarna in den vorm van damp terugkeerde naar het labo- 
ratorium, vanwaar het kwam, om daar weer verdicht te worden. Men 
verkreeg langs dezen weg eene temperatuurverlaging van 10 — 15° C. 
en in 1890 bezat St. Louis in de voornaamste handelswijk reeds een 
dergelijken verkoelingsleider van meer dan 8 K.M. 
Verder hoorde men er niets meer van ; maar van de nieuwere 
koelmachines, welke door uitzetting van gecomprimeerde lucht ver- 
koeling teweeg brengen, had men kunnen verwachten dat zij tot het 
verkoelen van woningen zouden kunnen dienen. Misschien zijn zulke 
machines echter te kostbaar om voor dergelijke doeleinden .te 
strekken. 
Een nieuwe uitvinding, van zekeren dr. Louis Bel, moet berusten 
op het beginsel, dat een luchtstroom over verdampend water gevoerd, 
verkoeling teweeg brengt. Deze methode moet veel goedkooper zijn 
in de praktijk dan de machines met gecomprimeerde lucht, en wo- 
ningen en bureaux zouden met veel geringere kosten te verkoelen zijn. 
Waarschijnlijk heeft men deze uitvinding te danken aan het feit, dat 
dit middel wordt toegepast door half beschaafde menschen in de tropen. 
De Deensche dokter Isert toch trof bij de bergnegers van Guinea 
de gewoonte aan, om aan hun huisdeur, in een groot vat met water, 
een op de waterlinze gelijkende plant te kweeken. Zij vertelden hem 
dat dit beter hielp ter afkoeling dan een natten doek voor den 
ingang. De aan den ingang binnenkomende lucht strijkt over deze 
met waterplanten bedekte oppervlakte en koelt de warme lucht 
daar binnen merkbaar af. 
