HET WEZEN DER ELECTRICITEIT. 
99 
well is aan zijn denkbeelden een mathematische vorm gegeven. Daar 
electrische werkingen ook door het luchtledige plaats hebben, zoo is 
de aether ook een diëlectricum. Men kan zeggen, dat de beweegbare 
stof het diëlectrisch vermogen van den aether wijzigt. Het is wel zoo 
opgevat, dat de aether bestaat uit twee bestanddeelen, nl. uit electri- 
sche stof en een tweede bestanddeel. De deeltjes van de electrische 
stof zouden ten opzichte van elkaar verplaatsbaar zijn, maar die van 
het tweede bestanddeel niet. Hierover kan men b.v. de leerboeken 
van prof. julius en prof. wind raadplegen. Van dit laatste boek gaf 
ik in den jaargang 1904 p. 278 — 288, een kort overzicht. 
Welke voorstelling men zich ook vormen wil over het ontstaan 
van een electrisch veld, volgens maxwell moet het in ieder geval 
daardoor gekenmerkt zijn, dat er spanningen zijn in de richting der 
krachtlijnen en drukkingen loodrecht daarop. 
De verschijnselen van de electrolyse hadden reeds de voorstelling opge- 
wekt, dat de electriciteit als ’t ware atomistisch zou samengesteld 
zijn. Wanneer bij de ontleding door den electrischen stroom een 
waterstof-atoom aan de negatieve pool wordt vrij gemaakt, dan heeft 
dit de kleinste hoeveelheid positieve electriciteit, terwij b.v. een vrij 
geworden chloor-atoorr , dat naar de positieve pool gaat, de kleinste 
hoeveelheid negatieve electriciteit zou bezitten. Hoe nu de kennis van 
de kathodestralen en van de stralen der radioactieve stoffen de over- 
tuiging bracht, dat er kleinste electrisch geladen stofdeeltjes zijn, die 
men electronen noemt, is door dr. Ketner behandeld in een opstel, „de 
electronen en het vraagstuk van de oerstof”, voorkomende in de No- 
vember- en December-aflevering van 1904 van dit tijdschrift. T ) 
Sedert dien tijd is er natuurlijk alweer het een en ander over het 
onderwerp geschreven en daarom meen ik den lezers van dit tijdschrift 
een aanvulling van het opstel van dr. Ketner te mogen geven. 
Wanneer men een meer volledige studie van dit onderwerp wenscht 
te maken, dan beveel ik ten zeerste aan de volgende boeken : 
H. A. Lorentz, „Ergebnisse und Probleme der Electronentheorie” 
{62 pag.) ; Augusto Righi, uit het Italiaansch in het Duitsch vertaald 
door B. Dessau, „Die moderne Theorie der physikalischen Erschei- 
nungen (Radioactiviteit, Ionen, Elektronen), (152 pag.) ; J. J. Thomson, 
„Electricity and Matter (162 pag 
De electronen zijn in alle vaste, vloeibare en gasvormige stoffen 
1 ) Op de pagina’s 68 en 71 van dit opstel komt een zeer storende fout voor. Daar staat" 
als lading van één atoom waterstof of die van één electron pl.m. 1020 electromagn. een 
lieden. Dit moet zijn IO-20 electromagn. eenheden. 
