HET WEZEN DER ELECTRI C1TEIT. 
101 
ken, die tracht dezp verandering tegen te gaan; dit is de electromo- 
torische kracht van de zelfinductie. 
Bij een plotselinge verandering der snelheid van een electron, zoo- 
als plaats heeft bij de botsing van de kathodestralen in een Röntgen- 
buis, ontstaat er in den aether een electromagnetische golf, die ana- 
loog is aan de explosiegolven in de lucht. Zoo ontstaan de Röntgen- 
stralen . 
Men kan nu de vraag stellen of men in de electronen-theorie der 
metalen zal aannemen, dat er ééne of twee soorten van vrije atomen 
zijn. Lorentz toont, dat de veronderstelling dat beide soorten van 
electronen vrij kunnen voorkomen reeds moeilijkheden aanbiedt, als 
een stroom van een metaal in een ander overgaat. Voor dit betoog 
verwijs ik den lezer naar bovengenoemd boek van Lorentz p. 44 — 46. 
Verder zegt hij: „Tegen deze (dubbelstroomen) spreekt overigens ook 
het feit. dat in alle gevallen, waarbij men ontwijfelbaar met positieve 
electronen te doen heeft, zooals bij de kathodestralen en de a-stralen, 
de massa van dezelfde orde en grootte is als bij de chemische ato- 
men. Hieraan zou beantwoorden, dat de positieve ladingen zich nooit 
van de metaal-atomen scheiden en dat de negatieve den overgang der 
electriciteit van de eene plaats naar de andere tot stand brengen, 
terwijl zij vrij door de moleculaire tusschenruimten loopen.” 
Door de electronentheorie kan men zich van verschillende physi- 
sche verschijnselen rekenschap geven, Lorentz beschrijft in zijn boek 
hoe men daardoor verklaren kan, dat de verhouding tusschen den 
warmte-geleidingscoëfficient k en den geleidingscoëfficient voor elec- 
triciteit c- bij een zelfde temperatuur voor verschillende metalen 
gelijk is. 
In de tweede plaats verklaart hij door de electronentheorie de ver- 
schijnselen van den thermoëlectrischen stroom en die van het zooge- 
naamde Hall-effect. 
Alleen van zijn beschouwing over genoemden geleidingscoëfficient 
zal ik hier een kort overzicht geven. Een electrische stroom moet 
beschouwd worden als een voortgaande beweging van electronen in 
de ruimten tusschen de metaalatomen. Wanneer, zooals de ervaring 
geleerd heeft ’), een standvastige betrekking bestaat tusschen de coëf- 
ficiënten van warmte- en electriciteitsgeleiding, dan moet men de ge- 
leiding van de warmte ook toeschrijven aan de bewegelijke electronen, 
die door hem »vrije« electronen genoemd worden. 
1) De resultaten van een onderzoek door Jaeger en Diesselhorst over de verhouding 
van genoemde coëfficiënten bij 18° en bij 100° zijn in het boek van Lorentz medegedeeld 
