GEZELLIGE BLOEMEN. 
Gezellige bloemen haten de eenzaamheid, want zij kunnen daarin 
hun normale verrichtingen niet ten uitvoer brengen. Die eenzaamheid 
geldt echter niet de afzonderlijke bloem, maar de geheele plant. Tal 
van planten zijn er, die wel zaad dragen, zoo zij te midden van hare 
soortgenooten bloeien, maar niet zoo zij alleen staan. Ook al bloeien 
zij met een groot aantal bloemen tegelijk en brengen de bijen en 
hommels vlijtig het stuifmeel van de eene bloem op de andere, toch 
ondervinden zulke planten de gevolgen der eenzaamheid en blijven 
zij geheel of bijna geheel zonder vrucht en zaad. 
Zulke gezellige bloemen zijn er, in verhouding tot het groote aantal 
van bloemplanten slechts weinige. De meeste soorten dragen vrucht 
en zaad ook als zij alleen staan; de kleinbloemige meestal ook dan, 
wanneer zij niet door insecten bezocht worden. Maar onder onze in- 
landsche planten en hare nauwste verwanten worden er toch genoeg 
gevonden, [om het de moeite waard te achten de aandacht er op te 
vestigen . 
Allereerst noem ik de gewone roode klaver. Kweekt men daarvan 
een exemplaar ver van alle andere klaverplanten, zoo bloeit het wel 
rijkelijk en wordt ook door hommels en bijen in groot aantal en 
dagelijks van zijn honing ontlast, maar het stuifmeel blijft op de stem- 
pels werkeloos. Het eene hoofdje verdort na het andere en alle kelken 
blijven leeg; er komt in ’t geheel geen oogst. Het is een bekende 
ervaring, die men telkens en telkens in zulke proeven weer opdoet. 
Een bizonder voorbeeld zijn de waterculturen . Niet dat het verblijf 
der wortels in water en voedseloplossingen in plaats van in aarde 
schadelijk voor de zaadvorming zou zijn, maar toch wist men dat 
zulke culturen in den regel geen zaad droegen. Eerst meende men, 
dat gemis aan insectenbezoek de oorzaak was en opende de ramen 
van het cultuur-locaal. Maar dit hielp niets. Later begon men de op 
8 
