DE WALVISCI ALS BOUWMATERIAAL 
De wal visch vangst was in vroegere tijden, inzonderheid ook voor ons 
land, een rijke bron van inkomsten. 
Wel is waar profiteerden daarvan slechts enkelen, hetzij parti- 
culier of als deelgenoot der Noordsche Compagnie (1611 — 1645), of 
van andere dergelijke maatschappijen; maar als het op den een regent, 
dan druipt het op den ander en, daar de winnende hand mild is en de 
walvischvaarder zijn fortuin deed afspiegelen in zijne levenswijze en 
in zijn woning, deelden anderen van zelf in zijne verdiensten. We 
weten wel, dat de staathuishoudkunde leert dat elke in weelde ver- 
teerde stuiver onnut is, maar wat zou de kunst, om maar eens een 
ding te noemen, zijn zonder weelde -uitga ven? 
In het Germaansche Museum te Neurenberg bevindt zich een „Hal- 
ligstube”, boven de deur waarvan een opschrift een sprekend getuigenis 
levert omtrent hetgeen we hiervoren betoogd hebben. Het luidt: 
„Durch Gluck und Walfisch Fangst, 
Gibt Gott mir Haus und Land”. 
De deur zelf geeft in fraai snijwerk de vier Evangelisten, en daar- 
onder een schip — het vaartuig dat het geluk aanbrengt — naast 
een gevulde bloemenmand, en verder het woord „Ebenhaezer” in 
een cartouche. 
Indien we nu weten, dat ter walvischvangst jaarlijks duizenden 
uitvoeren, dan is het niet te verwonderen, dat b. v. een scheerbekken 
Delftsch aardewerk-tafereelen uit die walvischvaart afbeeldt, en dat 
ook o.m. een kwispeldoor daarmede versierd is; en nog minder geeft 
verwondering als we weten dat in het snijwerk der Noord-Friezen 
het motief van den walvisch wordt teruggevonden, wijl ook zelfs dit 
zeedier bouwmateriaal voor hen leverde. 
Zoo verhaalt Kohl in zijn »Die Marshen und Insein der Herzogtümer 
