154 
SPECIES AND VARIETIES. 
wijzigingen, die meerjarige en houtige gewassen kunnen vertoonen; want 
niet door zaad maar langs vegetatieven weg worden zij vermenigvuldigd. 
In de tweede plaats zijn verreweg de meeste nieuwe vormen bast- 
aarden, ontstaan door kruising van twee oude typen, of van een oude 
en een nieuwe variëteit, die hier verder buiten beschouwing blijven ; 
maar bastaarden kunnen ook ontstaan tusschen een werkelijk nieuwe 
mutatie en een reeds bestaande variëteit van dezelfde soort, waarover 
aanstonds meer. In dat geval kan natuurlijk de mutant zooveel ver- 
schillende nieuwigheden vormen als er variëteiten bekend zijn van 
dezelfde soort. Een van de oudste en tegelijk een zeer nauwkeurig 
beschreven mutatie is het ontstaan van de Chelidonium laciniatum 
Miller, de fijnslippige stinkende Gouwe, uit het zaad van de gewone 
Chelidonium majus in 1590 in den tuin van sprenger, een apotheker 
in Heidelberg. Bij kruising van beide vormen volgen de nakomelingen 
de wet van mendel, men zou dus het nieuwe type kunnen beschou- 
wen als een retrograde variatie. — Tal van andere gevallen van het 
plotseling ontstaan van mutatiën in den tuinbouw zijn te geven, met 
het juiste oogenblik van haar optreden; slechts enkele mogen hier 
voldoende zijn. In de kweekerij van vilmorin ontstond in 1860 een 
dwergvorm van Tagetes signata , in 1859 van Saponaria calabrica; 
in die van van de water te Boskoop de reuzenvorm j»Giant” van de 
Kruisbes, enz. Zoo is ook bekend het plotseling ontstaan van varië- 
teiten zonder doornen of met ingesneden bladeren en, wanneer wij 
eens denken aan alle variëteiten van bollen, door de firma krelage 
en zoon te Haarlem in den handel gebracht, dan zien wij dat het 
aantal te geven voorbeelden niet gering is. En toch zijn mutatiën in 
tuinbouw betrekkelijk zeldzaam, in ’t bijzonder bij geslachten of soor- 
ten, die nog niet in een toestand van sterke variabiliteit gebracht 
zijn; dit blijkt dan ook uit het verschijnen er van, soms langen tijd 
nadat de vorm onveranderd gekweekt is, b.v. Erythrina crista-g alli 
vertoonde in 1884 voor ’t eerst een mutatie, nadat de plant sedert 
1770 gekweekt was. In ’t algemeen zal de kans op mutatie grooter 
zijn bij eenjarige planten, die elk jaar in duizende exemplaren groeien, 
dan bij meerjarige, die weinig worden gezaaid. Dat monstrositeiten 
soms een ras hebben doen ontstaan dat gekweekt wordt, zien wij bij 
de Hanekam en andere. Dikwijls ligt natuurlijk de oorsprong van een 
variëteit in het duister, maar haar eigenaardige kenmerken pleiten 
dan soms juist vóór haar plotseling ontstaan, b.v. variëteiten die 
steriel zijn ; want wij kunnen ons niet voorstellen hoe de eigenschap 
om geen zaad voorttebrengen langzamerhand ontstaan zou zijn. Boven- 
dien is het plotselinge ontstaan van een steriele m ais- variëteit in den 
Amsterdamschen proeftuin gezien . Onze Populus italica, de Italiaan- 
