156 
SPECIES AND VARIETIES. 
is het familie-kenmerk der Kruisbloemigen, dat de bloemen van de 
trosvormige bloeiwijzen hier niet, gelijk bij andere familiën regel is, 
ontspringen uit de oksels van schutbladen; deze ontbreken hier ge- 
woonlijk, maar komen wel voor bij Sisymbrium hirsutum en supinum 
en bij nog een zestal geslachten en als uitzondering, als een voor- 
beeld alwéér van systematisch atavisme, niet zeldzaam. Sommige 
Paardestaarten, soorten van Equisetum, hebben tweeërlei soorten van 
stengels, kleurlooze of bruine, die in het voorjaar zich vertoonen en 
eindigen in een aar van sporangiën en later groene, maar steriele 
stengels; andere brengen gewone groene stengels, met sporangiën 
aan den top voort. Ongetwijfeld is de tweevormige de jongere ; want 
zij vormt een uitzondering op den regel en bovendien, verdeeling van 
arbeid is een kenmerk van een hoogeren trap van evolutie. Wanneer 
nu Equisetum Telmateja, in plaats van dimorph te zijn, een groenen 
stengel voortbrengt met een kegelvormige aar van sporangiën, dan is 
dit alweer atavisme. Bij Klemdraai, van Dipsacus soorten b.v., brengt 
40% van het zaad planten met gedraaide stengels voort, maar het 
is onverschillig of dit zaad gekozen wordt van een fraai-gedraaide of 
van een gewone plant. In vorige bladzijden werd deze misvorming 
beschouwd als een analoog geval met de dubbele aanpassingen (b . v . 
van Polygonum amphibium aan water en aan drogen grond), maar 
eigenlijk is het een geval van systematisch atavisme, van het meer 
actief worden van een oude en sedert lang verloren gegane eigen- 
schap. De verspreide bladstand komt weer terug, die bij Dipsacus 
overstaand geworden was ; de breuk 5/ ls komt in de plaats van de 
breuk %. Ook Tomaten geven merkwaardige voorbeelden van syste- 
matisch atavisme; hoewel de kuituur nog niet oud is, schijnt de plant 
te verkeeren in een staat van veranderlijkheid. Twee vormen vooral zien 
wij van tijd tot tijd ontstaan uit gewoon zaad, de » Mikado” ( Lyco - 
persicum grandifolium of L. latifolium ) en de »Upright’’ ( Lycopersi - 
cum solanopsis of L. validum), door haar opgerichten stand meer aan 
de Aardappelplant ( Solanum ) herinnerend en meer van de ouders 
afwijkende, dan deze doen van hun in ’t wild levende voorouders. 
Duidelijk is het dat wij hier met reversie te doen hebben, want de 
Tomaat met haar stam, die niet sterk genoeg is om recht op te staan, 
is geheel van den kweeker afhankelijk, moet dus afkomstig zijn van 
een plant met krachtigen stengel. De »Upright” keert dus weer tot 
den ouden vorm terug, vertoont systematisch atavisme ; maar die vorm 
is niet te beschouwen als een monstrositeit of een herhaalde speling, 
maar blijkt terstond een nieuwe soort te wezen, zoo goed als men 
maar wenschen kan. Een volkomen gelijke afwijking ontstond in den 
tuin van c. a. white te Washington, uit den vorm »Acme” in 1899 
