176 HET Z.G. KARTOGRAFISCH ONDERZOEK DER ONWEDERS. 
waar het kort tevoren uit een andere bui heeft geonweerd. Ook op 
2 September 1886 kwam dit verschijnsel voor. 
Het duidelijkst is dit verschijnsel merkbaar bij de onweders VI, 
VII en VIII. Bui VI eindigt op een terrein, waar een uur vroeger 
een zwaar onweer overheen getrokken is, terwijl dit laatste weer 
ophoudt op een terrein, waar anderhalf uur vroeger de laatste sporen 
van bui VIII gewoed hebben. De regenfronten van bui VI strekken 
zich in Noordelijke richting niet verder uit dan het terrein van bui 
VIII, dat ongeveer een uur vroeger optrad. Op het verband tusschen 
bui X en bui V hebben wij hierboven reeds gewezen. 
Aan deze eigenaardigheid der onweders mogen wij wellicht het 
feit toeschrijven, dat iedere bui zijn eigen terrein heeft en zich niet 
op het terrein van een ander onweder begeeft, althans niet over een 
grootere uitgestrektheid. Dat deze regel echter niet altijd gevolgd 
wordt bewijst bui III, die over het terrein, waar een uur vroeger 
bui I getrokken is, voortwoedt en zelfs plaatselijk met deze laatste 
samenwerkt. 
Een verklaring voor het feit, dat de onweders vaak niet over het 
terrein van andere buien voortwoeden, mag door de volgende be- 
schouwing gegeven worden. 
Het is bekend, dat voor het ontstaan van warmte-onweders, tot 
welke groep de buien van 2 September 1886 ongetwijfeld behooren, 
bijzondere meteorologische voorwaarden moeten aanwezig zijn. Onder 
normale omstandigheden, wanneer de afname van de temperatuur 
van beneden naar boven niet meer dan 1° C voor iedere 100 M. 
bedraagt is de luchtmassa in stabiel evenwicht. »Dit evenwichtcc, 
zegt Dr. a. gockel )), » verandert bij sterke verwarming van de 
onderste luchtlagen in een onverschillig evenwicht. Wanneer echter 
tengevolge van krachtige verwarming van den bodem door zonne- 
straling, de onderste luchtlagen zoo sterk verwarmd worden, dat de 
gemiddelde temperatuurafname in deze luchtlaag 3° C per 100 M. 
overschrijdt, dan zal deze luchtlaag, als een geheel beschouwd, soor- 
telijk lichter zijn dan de daarboven liggende koude laag. Het even- 
wicht is dan labiel, de geringste storing is voldoende om aanleiding 
te geven, dat de lichte luchtmassa door de daarboven liggende 
zwaardere heenbreekt». Wij zullen later zien, dat dit inderdaad het 
geval geweest is bij het onweer van 2 September 1886. Zoodra nu 
deze warme luchtmassa in opstijgende beweging geraakt, ontstaande 
onweders, doch men ziet, dat de gevolgen een geheele verandering 
l ) Dr. A. gockel. Das Gewitter, 2e Aufl. 1905, bladz. 152. 
