BENJAMIN FRANKLIN . 
205 
franklin’s jongelingsjaren was het denken van de meerderheid der 
geleerden nog geschoeid op de leest van metaphysica en scholastiek. 
franklin’s geest echter was verwant aan dien van newton. 
FRANKLIN had ondertusschen reeds het gebied gevonden, waarop 
hij als zelfstandig onderzoeker zijn kracht kon beproeven. Het was 
dat der electriciteit . Zijn vriend peter collinson had aan het biblio- 
theekgezelschap te Philadelphia (Library Company) een buis ge- 
zonden met gebruiksaanwijzing, zooals zij in dien tijd aangewend 
werden voor het opwekken van electriciteit. Dit was de aanleiding 
voor het nemen van proeven over de electriciteit, die franklin’s 
naam als natuurkundige beroemd zouden maken. Yan dit oogenblik 
af begint de reeks van belangrijke mededeelingen in brieven, betrek- 
king hebbende op proeven en beschouwingen over dit onderwerp. 
In den eersten brief heet het »Sir: Your kind present of an elec- 
tric tube, with directions for using it, has put several of us on making 
electrical experiments, in which we have observed sorne particular 
phenomena, that we look upon to be newc(. Nooit, schrijft hij, heeft 
een onderwerp van studie hem zoo in beslag genomen als dit. Hij 
heeft voor niets anders tijd Vrienden en kennissen komen in groote 
getale bij hem, om de nieuwe experimenten te aanschouwen. 
Wij kunnen ons levendig die belangstelling in de nieuwe schitte- 
rende electrische verschijnselen voorstellen. Groot was in die dagen 
het aantal intelligente mannen, welke zich bezighielden met het 
geheimzinnig spel der nieuwe krachten, in fel licht, knetterende 
geluiden en zenuwschokken zich openbarend. Bij de meesten echter 
werd de grens van het dilettantisme niet overschreden, franklin 
wist terstond stelselmatig waar te nemen en de feiten onder algemeene 
gezichtspunten te brengen. In een reeks van elkaar snel opvolgende 
brieven, gericht aan peter collinson te Londen, werd op den grond- 
slag van talrijke waarnemingen de eerste electriciteitsleer ontwikkeld. 
Een man, zoo bevoegd als Dr. priestley, zeide later (1767) in zijn 
»History of Electricity« : »Nothing was ever written upon the sub- 
ject of electricity, which was more generally read and admired in 
all parts of Europe, than these letters.cc In alle Europeesche talen 
zijn zij dan ook vertaald en priestley sprak het algemeene gevoelen 
uit in de woorden: »Dr. franklin’s principles bid fair to be handed 
down to posterity as equally expressive of the true principles of 
electricity as the Newtonxan philosophy is of the system of nature 
in gene ral. « 
De eerste brief is gedateerd Philadelphia 28 Maart 1747. Franklin deelt 
daarin zijn onderzoek mede van den invloed, dien puntige geleiders 
