BENJAMIN FRANKLIN. 
207 
positief en het buitenbekleedsel negatief geladen is, is er evenveel 
electrisch vuur in het eerste gedreven als uit het laatste weggenomen. 
Breng beide bekleedsels met een geleider met elkander in betrekking 
en het evenwicht wordt hersteld onder het verschijnen van een knette- 
rende vonk. »So wonderfully «, heet het, »are these two States of electricity, 
the plus and minus , combined and balanced in this miraculous bottle U 
Het ontladen van de Leidsche fïesch door de bekleedsels achtereen- 
volgens telkens aan te raken met een geleider, was franklin bekend. 
Ook de beteekenis van niet-geleiders, als was, kurk en zijde, was 
hem volkomen duidelijk. Hij doet die beteekenis uitkomen in tal van 
experimenten. Hij wist, dat een Leidsche flesch niet gewoon geladen kon 
worden, als zij op glas of was geplaatst, dat gemeenschap tusschen bui- 
tenbekleedsel en den grond daarvoor noodig was. Ook bewees hij 
proefondervindelijk, dat de lading niet op de metalen bekleedsels, 
maar in het glas daartusschen aanwezig was. Hij deed het beslissende 
experiment met een Leidsche flesch, waarvan alle deelen uit elkander 
genomen en weder in elkander gezet konden worden, op de wijze, 
waarop men het thans in alle leerboeken beschreven vindt. 
De afstooting, die gelijknamige electrische ladingen van elkander 
ondervinden, werd door franklin in het licht gesteld. Na de mede- 
deeling van een reeks proeven hieromtrent, heet het : »Which shows 
that bodies having less than the common quantity of electricity repel 
each other, as well as those that have more«. Het slot van den brief, 
waarin deze uitkomsten medegedeeld worden, bewijst, dat de beoefe- 
ning van de wetenschap den ader van den humor bij franklin niet 
deed opdrogen. Hij vertelt hoe hij zijn onderzoek wegens het warme 
jaargetijde voorloopig afbrak en ten slotte een electrisch feest had 
aangelegd op de oevers van de Skuylkill, een rivier, die langs Phi- 
ladelphia loopt. De spiritus werd aangestoken door een electrische 
vonk met behulp van een Leidsche flesch, waarbij de rivier zelf als 
geleider der electriciteit dienst deed, een kalkoen werd gedood door 
een electrischen schok, bij het braden er van speelde weder de elec- 
triciteit een rol en uit geëlectriseerde met wijn gevulde glazen werd 
de gezondheid gedronken van alle beroemde »electricians« in Enge- 
land, Holland, Frankrijk en Duitschland, onder de ontlading van ka- 
nonnen van de electrische batterij. 
Zoo gaf franklin in de brieven aan collinson niet alleen de be- 
schrijving van een groot aantal verschijnselen en proeven, maar ook 
een voor dien tijd zeer volledige theorie van de electriciteit. De »Royal 
Society» wilde ze eerst niet opnemen onder haar werken, collinson 
gaf ze uit onder den titel van »Experiments and observations made 
