BENJAMIN FRANKLIN . 
209 
wolken ze niet konden vervangen. Ook het Noorderlicht achtte franklin 
een electrisch verschijnsel. Eigenaardig is zijn verklaring er van. De 
dampen, die uit de tropische zeeën opstijgen, dalen neder in de 
Poolstreken en komen daar in aanraking met de daar gevormde dam- 
pen ; er heeft dan tusschen hen een electrisch geladen mededeeling plaats 
van het electrische vuur, dat als zoodanig eerst door zijn beweging zicht- 
baar wordt en dit is het Noorderlicht, de Aurora borealis, dat de dui- 
stere poolnachten verheldert met zijn schitterend kleurenspel, franklin 
trachtte zelfs de bijzonderheden van het licht, het stralen en uit- 
schieten in bepaalde richtingen, uit zijn waarnemingen betreffende 
electrische ontladingen begrijpelijk te maken. Uit zijn theorie leidde hij 
af, dat een electrische wolk, boven de aarde zwevend, ontladen moest 
worden door den invloed van de hooge puntige aardsche geleidende 
voorwerpen. Op grond van het gevaar eener plotselinge ontlading, 
door die geleidelijke niet altijd te voorkomen, gaf hij reeds den raad 
om niet onder boomen gedurende een onweer te schuilen. 
Ook gaf hij beschouwingen over de physiologische werking van 
de electrische ontlading, den eigenaardigen schok . Het gewone vuur, 
dat evenals het electrische in alle lichamen aanwezig was, werd in 
beweging gebracht, als het electrische er door ging en het- lichaam 
ontvlamde, als er dan genoeg van beide vuursoorten in aanwezig 
was, die franklin voor modificaties van hetzelfde element hield. 
In de natuurkundige terminologie van onzen tijd heet dit, dat de 
werking der electrische ontlading in ons lichaam met een verbranding 
gelijk is te stellen, franklin wees daarbij op het smelten van me- 
talen bij het inslaan van den bliksem. Wij staan verbaasd over de 
uitgebreide kennis van bijzonderheden, die hij ten toon spreidt 
zoowel op het gebied der electriciteit als op dat der geheele natuur- 
wetenschap van zijn tijd. Wie de voorstellingen over electriciteit, 
over materie, over vuurverschijnselen enz. van de 18e eeuw met 
onovertreffelijke helderheid uiteengezet wil zien, hij leze franklin’s 
brieven aan collinson en anderen. 
De praktische toepassingen, waarvoor de ontdekkingen vatbaar 
schenen, werden niet uit het oog verloren, franklin was met al 
zijn geleerdheid geen wijsgeer van de studeerkamer, maar een Ame- 
rikaan met hartstocht voor het werkelijke leven. Hij had de ont- 
ladende werking van puntige geleiders leeren kennen en den electrischen 
toestand der onweerswolken; hij stelde voor, om daarvan gebruik 
te maken, om huizen, kerken, schepen enz. te vrijwaren voor het 
inslaan van den bliksem, door ijzeren van boven puntige stangen op 
de hoogste plaatsen er van op te richten en deze door metalen 
14 
