214 
BENJAMIN FRANKLIN. 
hume. »I communicated it to our »Philosophical Society C(, as you gave mé 
permission, and they desire me to teil you, that they claim it as their 
own, and intend to enrich with it the first collection, which they may 
publish.d En verder: »I am very sorry that you intend soon to leave 
our hemisphere. America has sent us many good things, gold, sil ver, 
sugar, tobacco, indigo etc; but you are the first philosopher, and indeed 
the first great man of letters, for whom we are beholden to her. It is 
our own fault that we have not kept him.” Zulk een lofspraak van 
zulk een man moet voor franklin een groote voldoening geweest zijn. 
Het bewees hoe hoog hij bij zijn tijdgenooten stond aangeschreven. 
Bij het doorlezen van de groote reeks brieven, die bigelow voor ons 
verzameld heeft, bemerken wij, dat alle natuurkundigen van betee- 
kenis, die op het gebied der electriciteit werkten, met franklin in 
correspondentie stonden ; zij deden hem voortdurend vragen en mede- 
deelingen en franklin bleef in den regel niet in gebreke te antwoor- 
den. Onder zijn volgers en bewonderaars treffen wij ook voltaire 
aan. De bekende Geneefsche hoogleeraar, de saussure, schreef hem 
in 1773, dat zoovelen vóór of op hun huizen geleiders oprichtten voor 
het onderzoek van de electriciteit der wolken en dat voltaire een 
van de eersten was, die dat deed. »He does« heet het »the same 
justice to your theory that he did to that of the immortal newton.« 
Alleen de reeds genoemde abt nollet bleef zijn tegenstander en gaf 
daarvan nog in 1767 blijk in zijn mededeeling aan de Académie des 
Sciences te Parijs. Het gold in het bijzonder het nut van het plaatsen 
van bliksemafleiders op kerken. Of hier alleen de wetenschap aan 
het woord is, wordt minstens twijfelachtig, als men den abt aldus 
hoort spreken: »Les cloches, en vertu de leur bénédiction, doivent 
écarter les orages et nous préserver de coups de foudre; mais 1’église 
permet a la prudence humaine le choix des moments oü il convient 
d’user de ce préservatif.d franklin merkt op, dat terwijl de katho- 
lieke kerk reeds duizend jaren de klokken heeft gewijd en de laatste 
toch, al of niet geluid tijdens het onweer, niet minder vaak getroffen 
worden door den bliksem dan andere hooge voorwerpen, »it was now 
time to try some other trick« en hij wijst dan op de statistische gege- 
ontlading, de spitswerking, die het inslaan voorkomt en aan de groote 
kans, dat de afleider en niet het gebouw getroffen wordt, als het inslaan 
toch plaats vindt. Wij weten echter, dat de bliksem behoort tot de kort- 
stondige ontladingsverschijnselen van hoog gespannen eleetrische stroo- 
men en begrijpen daarom beter de gevallen, waarin de bliksem, op den 
fleider inslaande, dezen weder verlaat om een anderen weg met groo- 
teren weerstand te volgen; een geval, dat nu en dan voorkomt. 
