BENJAMIN FRANKLIN. 
230 
zaamheid op wetenschappelijk, sociaal en politiek gebied, dat zouden 
zij eenvoudig niet begrepen hebben. En voor een man als hij paste 
ook alleen het vallen op het veld van eer met de wapenen in de 
hand. Wij vinden dan ook van dit laatste levenstijdperk een uitge- 
breide correspondentie, in het bijzonder met de talrijke vrienden en 
vereerders uit Frankrijk, met le veillard, den abbé morellet, met 
madame lavoisier, met de buffon, de saussure. met den hertog de 
la rochefoucauld, met vele der Engelsche vrienden en met tal van 
anderen. En die brieven zijn nog even belangwekkend van inhoud, 
de taal is nog even helder en zuiver, de zeggingskracht is nog onver- 
zwakt. Als voorzitter der »Philosophical Society << leverde hij nog voor- 
treffelijk wetenschappelijk werk, dat in vele zijner brieven ter sprake 
komt. Als afgevaardigde op het congres en als gouverneur van Penn- 
sylvanië, waartoe hij nog driemaal gekozen werd, nam hij nog een 
krachtig aandeel aan het constitueeren van den nieuwen staatsvorm 
van zijn vaderland, van de jonge levenskrachtige republiek, waarvan 
Washington de eerste president was. 
Het was, of de man, die zoo ziek Frankrijk verlaten had, door den 
arbeid weder opleefde en gezond werd. de buffon, die ook aan steen 
en jicht leed, schreef hem: »My pains are not very severe, butthey 
are almost without intermission. Your exemple, however, makes 
me hope that they may all go off . . . As your advice would certainly 
be useful to me, and I should have more confidence in you than in 
all the physicians, I should be glad to know from yourself what 
treatment or remedies you have found most beneficiak. 
Franklin schreef aan le roy met het oog op de buffon’s kwaal : 
»I do not understand these dispensations of Providence, though pro- 
bably they are for the best. But it seerns to me that if you or I had 
the disposition of good and evil in this world, so excellent a man 
would not have an hour’s pain during his existence”. Een krachtige 
geest kan veel lichamelijk lijden onderdrukken, maar hij kan geen 
overwinnaar blijven in den strijd met graveel en jicht. De kwaal 
ondermijnde hem meer en meer, maar de stemming bleef tevreden. 
Aan zijn nicht Mrs. partridge, die naar zijn gezondheid informeer- 
de, schreef hij in Nov. 1788: »People that will live a long life and 
drink to the bottom of the cup must expect to meet with some of 
the dregs. However, when I consider how many more terrible ma- 
ladies the human body is liable to, I think myself well off that I have 
only three incurable ones; the gout, thestone, and old age«. De humor 
was nog geen bitterheid geworden. Franklin interesseert zich nog 
voor alles, vooral voor wetenschappelijke onderwerpen. Aan le roy 
