BENJAMIN FRANKLIN. 
235 
vatten, dan zouden hem de schimmen zijner voorouders verschenen 
zijn, die wegens geloofsvervolging het moederland hadden verlaten, 
om in Nieuw-Engeland geloofsvrijheid te vinden. De wensch van 
FREDERiK de groote, dat in zijn rijk ieder op zijne wijze zalig zou 
kunnen worden, deelde franklin met het oog op de geheele aarde. 
Op zinrijke wijze drukte hij dit uit in zijn »A Tale«, waarvan de 
inhoud in het kort is, als volgt. Een man, genaamd montrésor, was 
zeer ziek. De pastoor van zijn kersspel raadde hem aan vrede te 
maken met God, als hij in het Paradijs wilde komen. »Ik ben hierop 
gerustcc, antwoordde montrésor, want ik heb van nacht een visioen 
gehad. Ik was aan de poort van het Paradijs met een menigte 
anderen. De heilige Petrus vroeg aan ieder welken godsdienst hij 
had. De ééne zeide »Ik ben Roomsch Katholieke, Petrus zeide »ga 
binnen en neem plaats onder de Katholieken « . Een ander behoorde 
tot de Kerk van Engeland. »Wel« zoo heette het »kom binnen en 
plaats u bij de Anglicanene. Een derde was een Kwaker. Petrus 
wees hem een plaats aan bij de Kwakers. Eindelijk kwam ik voor 
en moest antwoorden: »Ik, arme montrésor, heb geen godsdiensten 
»Dat is jammer« zeide de heilige, »want nu weet ik niet waar ik je 
plaatsen moet. Kom niettemin binnen en zoek zelf een plaatse. 
Zulk een verhaal bewijst ook, dat franklin niet alleen de nuchtere 
natuuronderzoeker en staatsman maar ook een schrijver was van 
Gods genade, die aan zijn gedachten een schoonen vorm wist te 
geven. Beeldspraak was hem niet vreemd, al maakte hij er bij zijn 
eenvoudigen stijl in den regel geen gebruik van. Dit bewijst ook 
zijn »The Ephemera: an Emblem of Human lifec, dat hij aan mad. 
brillon te Passy schreef en waarin hij haften, de bekende ééndags- 
diertjes, sprekend invoert. 
Wie in franklin’s rijk gemoedsleven een blik wil slaan, leze zijn 
brieven aan vrouw, kinderen en bloedverwanten; zij laten den man 
van de beminnelijkste zijde kennen. Het publiceeren van de brieven 
van overleden menschen van beteekenis is in onze dagen een gewoon 
verschijnsel. Hoe vaak evenwel moeten wij erkennen, dat het wel 
kostelijke bijdragen zijn voor de kennis van de persoon, dat de 
laatste er in echter bij wijlen zoo klein door schijnt. Franklin’s per- 
soonlijkheid verliest niet, wint integendeel door de gelegenheid, ons 
door die brieven gegeven, om hem te beluisteren, waar hij gedachten 
en gevoelens uitsprak, waarvan hij meende, dat het groote publiek 
nooit kennis zou nemen. 
Trouwens juist in zedelijk opzicht stond hij zoo hoog. Hij was een 
man als horatius bezong: »Integer vitae scelerisque puruscc ; een 
