BENJAMIN FRANKLIN. 
239 
Alle uitgaven van de autobiografie waren bewerkt naar copieën van 
het origineel, door franklin aan vrienden in Europa gezonden. Zij 
waren hier en daar met het oög op politieke omstandigheden als anders- 
zins niet onbelangrijk gewijzigd. Zelfs in de uitgave er van door sir 
temple bleken later niet minder dan 1200 veranderingen in den oor- 
spronkelijken tekst aangebraeht te zijn. Zij was bewerkt naar een 
vertaling. Er ontbraken ook de laatste bladzijden aan. De oorspron- 
kelijke, door franklin zelfgeschreven autobiographie was zoek. Na 
een langdurig onderzoek gelukte het bigelow ze te Parijs ten huize 
van den heer de sénarmoni op te sporen en er voor de som van 
25000 frs. eigenaar van te worden. Dit origineel is in Bigelow’s uit- 
gave opgenomen. Wat was het geval geweest ? william temple 
had het origineel gegeven aan le veillard, maire van Passy, in 
ruil voor een copie. De laatste stierf in 1794 onder de guillotine en zoo 
was het handschrift in handen gekomen van zijn neef de sénarmont. 
De fraaie uitgave van bigelow, oud-minister der Yereenigde Sta- 
ten, verscheen van 1887 — 1889 te New-York bij Putnam’s Sons in 
10 royaal-octavo deelen onder den titel: The complete works of Benja- 
min Franklin including his private as ivell his official and scientific 
correspondence and numerous letters and documents now jor the first 
time printed, voith many ot ers not included in any forrner collection 
also the unmutilated and correct cersion of his autobiography , com- 
piled and edited by john bigelow. 
Deze uitgave vond schrijver dezes behalve de meeste der in het 
voorgaande genoemde in de Koninklijke Bibliotheek te ’s Gravenhage. 
Zij werd op de bekende welwillende wijze in bruikleen gegeven en 
als uitsluitende bron bij het schrijven van het voorafgaande opstel 
gebruikt. Behalve de autobiographie verscheen er nog een levens- 
beschrijving van franklin in twee deelen in New-York van parton 
in 1864 en een van Mc. master in 1887 te Boston, getiteld »benja- 
min franklin a man of letters « en in 1889 een van Morse. 
bigelow meende in zijn prachtuitgave de volledige werken van 
franklin gegeven te hebben. Het is onlangs gebleken, dat dit niet 
het geval is. 
Er zijn weder belangrijke documenten van franklin gevonden — 
oorspronkelijke geschriften, huishoudelijke mededeelingen, uitnoodigin- 
gen van het Hof enz. — die van Passy dateeren. Deze documenten 
schijnen meerendeels deel uitgemaakt te hebben van het materiaal, 
dat franklin in Amerika medebracht bij zijn terugkeer van Frank- 
rijk in 1785. Door Dr. weir mittchell is deze kostbare verzame- 
ling gekomen in de University van Pennsylvanië met de pers, die 
franklin te Passy gebruikte. 
