BI.1 DE WARMBLOEDIGE DIEREN. 
245 
behoefte van het organisme aan die verrichtingen, maar als een 
onvermijdelijke, overigens nuttelooze en dus schadelijke nevenwerking 
van het streven van het organisme om zijn temperatuur te bewaren. 
Het is niet te verwonderen, dat de natuur, nu er een ander, zuinig 
werkend middel beschikbaar is, daarvan vooral gebruik maakt. 
De afkoeling, door uitstraling en geleiding van warmte, hangt af 
van de temperatuur der omgeving en van die der oppervlakte van 
het lichaam. Zij wordt kleiner naarmate het verschil tusschen deze 
beide temperaturen afneemt. Hoe koeler de huid is, des te geringer 
wordt dus het verlies van warmte, des te meer wordt er derhalve 
bespaard van de warmte die er, door de stofwisseling, in het lichaam 
ontwikkeld wordt. Het organisme is nu in staat de temperatuur der 
huid zoodanig te regelen, dat aan de behoefte van het organisme 
aan meer of minder afkoeling met betrekkelijk eenvoudige hulp- 
middelen, zonder verspilling van arbeidsvermogen, voldaan wordt. 
Het zou ons te ver van ons onderwerp afleiden de verschillende, 
onder verschillende omstandigheden hierbij in aanmerking komende 
hulpmiddelen na te gaan. Voor ons is de hoofdzaak, dat het middel 
waardoor de temperatuur van de huid, indien er gevaar dreigt voor 
te groot verlies van warmte, verlaagd wordt, bestaat in vernauwing 
van de door de huid loopende bloedvaten. De huid zelve ontwikkelt, 
omdat haar stofwisseling van geringen omvang is, slechts zeer weinig 
warmte. De warmte die zij bezit, ontleent zij voor verreweg het 
grootste deel aan het er doorheen stroomende, uit de dieper in het 
lichaam gelegen deelen aangevoerde bloed. Zijn de toevoerende vaten, 
de slagaderen, wijd, dan zijn ook de kleinste bloedvaten, gelijk uit 
de roode kleur van de huid zichtbaar wordt, sterk gevuld en stroomt 
het bloed er met groote snelheid doorheen, zoodat de huid, ondanks 
de afkoeling waaraan zij bloot staat, warm gehouden wordt. Dreigt 
nu het lichaam op deze wijze te veel warmte te verliezen, dan trek- 
ken de slagaderen van de huid zich samen; de toevoer van het 
warme bloed wordt daardoor zooveel mogelijk beperkt, de huid 
wordt bleek en, omdat nu het verlies van warmte nauwelijks meer 
vergoed wordt, koel. Het verschil tusschen de temperatuur der huid 
en die der omgeving neemt dus af, en dien ten gevolge behoeft het 
geheele lichaam minder van zijn warmte aan de omgeving af te staan. 
Voor de huid zelve ligt in die afkoeling, wanneer die ten minste 
niet fe ver gaat, geen bezwaar. De weefsels waaruit zij bestaat zijn 
zeer wel bestand tegen een temperatuur die b.v. 15° lager is dan 
die van het bloed. Tegen een nog sterkere daling, die schadelijk 
zou worden, geeft de natuur, behalve door een instinctmatig teweeg- 
