246 
DE ROL VAN HET VETWEEFSEL 
gebrachte verkleining van de lichaamsoppervlakte, door een dos van 
haren of vederen, of den mensch door kleeding beschutting. Maar 
onder de huid liggen organen, welker verrichtingen in het geheel 
niet goed kunnen geschieden, zoodra zij ook maar een weinig afge- 
koeld worden. In dit opzicht komen in de allereerste plaats de 
spieren in aanmerking. Ieder kent wel uit eigen ervaring een voor- 
beeld van de belemmering der spierwerking door afkoeling. Bij 
winterkoude verliest men al heel licht, zoo men er niet goed voor 
zorgt de handen warm te houden, het behoorlijke bestuur over de 
bewegingen der vingers. Deze bewegingen worden namelijk voor een 
goed deel beheerscht door kleine, in de hand zelve gelegen, spieren, 
die veel te weinig beschut liggen om, bij wat sterke afkoeling van 
de huid, haar eigen temperatuur te bewaren . 
In dit geval hebben wij nu slechts te klagen over een bezwaar 
dat, hoe hinderlijk het voor ons, veeleischende menschen, ook zijn 
moge de vingers niet geheel naar wensch te kunnen gebruiken, toch 
voor het leven van het geheele organisme van zeer ondergeschikt 
belang gerekend moet worden. Veel erger zou het zijn, zoo de groote 
spieren van de ledematen, die het lichaam in staat stellen zich te 
verplaatsen, van de borstkas, die de ademhaling mogelijk maken, zoo 
licht door afkoeling in haar verrichtingen gestoord werden. Daar- 
voor nu is gezorgd. Vooreerst zijn deze spieren niet, zooals die van 
de hand, aan beide kanten, maar slechts aan één zijde met de 
koelere huid in aanraking, maar bovendien komt hier nu de beschut- 
tende laag van vetweefsel, die trouwens ook in de hand niet geheel 
ontbreekt, te hulp. De warmte wordt door het weefsel moeilijk voort- 
geleid, zoodat de spieren warm blijven, ook al daalt de temperatuur 
van de huid. 
Het groote voordeel van het vetweefsel, als een middel om afkoe- 
ling van de spieren tegen te gaan, ligt nu niet in de moeilijkheid 
waarmede het warmte geleidt, want daarin munt het niet boven 
andere weefsels uit, maar in de bijzondere lenigheid die het bezit, 
zoodat het, zelfs in een vrij dikke, compacte laag, de door de samen- 
trekkingen der spieren veroorzaakte bewegingen niet hindert. Dit is 
evenwel slechts zoolang het geval als het vet vloeibaar blijft. Zoodra 
het stolt, geven de vetcellen aan het weefsel een vastheid die alle 
bewegingen, zoo niet belet, dan toch in hooge mate belemmert. De 
speklaag van het varken zou het lichaam als een stevig pantser om- 
sluiten en het leven welhaast onmogelijk maken, indien zij de vast- 
heid had van het tot de temperatuur van de buitenwereld afge- 
koelde, gestolde vet. 
