248 
DE ROL VAN HET VETWEEFSEL 
dier, het vet in de cellen van het vetweefsel, naast stearine en pal- 
mitine, hier meer, daar minder oleine bevat. Twee deensche onder- 
zoekers, HENRIQUES en hansen hebben daarop in het bijzonder de 
aandacht gevestigd. Zij hebben de vroeger daaromtrent reeds bekende 
waarnemingen met een aantal nieuwe aangevuld en aangetoond, 
dat het organisme de samenstelling van het mengsel van vetten in 
de vetcellen zoodanig inricht, dat het juist daar, waar het het meest 
blootstaat aan afkoeling, het moeilijkst vast wordt. Bij het rund b.v. 
is het onmiddellijk onder de huid gelegen vet rijker aan oleine en, 
in overeenstemming daarmede, eerst door veel sterker afkoeling tot 
stolling te brengen, dan het in den buik gelegen en daarom in het 
geheel niet aan afkoeling blootgestelde vet. In de dikke speklaag 
van het varken kon zelfs aangetoond worden, dat aan de oppervlakte, 
vlak onder de huid, het gehalte aan oleine het grootst is, terwijl de 
stollingstemperatuur naar de diepte toe geleidelijk hooger wordt. 
Tijdens de vorming van vetweefsel, door ophooping van vet in reeds 
aanwezige cellen, wordt de verhouding van stearine, palmitine en 
oleine, waarvan het smeltpunt van het mengsel afhangt, geregeld al 
naar de temperatuur waarbij de cellen leven. Bij jonge' varkens van 
denzelfden worp, die geheel op dezelfde wijze gevoed werden, vonden 
HENRIQUES en hansen het smeltpunt van het vet onder de huid 
lager bij het in een kouden, dan bij het in een warmen stal groot 
gebrachte dier, terwijl bij een dier dat in een kouden stal geleefd 
had, maar met bedekking van den romp met een schapenvacht, het 
vet onder de huid op de onbedekte plaatsen een bijna twee graden 
lager smeltpunt had dan aan den romp, waar het door de vacht 
voor sterke afkoeling beschut was. 
De in het koude water der poolzeeën levende zoogdieren, walvis- 
schen, dolfijnen, zeehonden, loopen nog veel grooter gevaar, door het 
voortschrijden van de afkoeling der huid tot op de spieren, weerloos 
te worden. Hier is dan ook de vetlaag onder de huid zeer sterk ont- 
wikkeld. Reeds vóór anderhalve eeuw heeft de groote physioloog 
albrecht VON haller er op gewezen, dat men hierin wel een grond 
mocht vinden voor de onderstelling, dat het vetweefsel dienst zou 
doen als een middel om warmbloedige dieren tegen afkoeling te 
beschermen. Bij deze dieren wordt het vet, althans in de vlak onder 
de huid gelegen laag, eerst vast, wanneer het tot onder 0° C. afge- 
koeld wordt; in de diepere lagen stolt het een weinig gemakkelijker. 
Het bestaat, volgens de onderzoekingen van henriques en hansen 
uit een glycerylester van valeriaanzuur. Oleine zou hier niet aan de 
eischen kunnen voldoen. 
