264 
LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
zonderlijke vezelbundels niet meer te onderkennen zijn. Men noemt 
dit deel om de tepeltjes of papillen, die het aan de opperhuid gren- 
zende deel der lederhuid bekleeden : pars papillaris , terwijl het andere 
deel, waar de vezelbundels meer een vlechtwerk met ruitvormige 
mazen vormen : pars reticularis heet. 
De buitenzijde van het leder: de zoogenaamde nerfzijde is dus 
verreweg het dichtste gedeelte; zij is bovendien van een voor elke 
diersoort karakteristische teekening voorzien, omdat de papillen en 
de daartusschen gelegen haarzakjes bij verschillende diersoorten niet 
even groot en ook niet op dezelfde wijs geplaatst zijn. Verder bevat 
de pars papillaris weinig elastische vezels, de pars reticularis en het 
onderhuidsche bindweefsel meer. In laatstgenoemde deelen vindt men 
tusschen de vezelbundels ook dikwijls vetweefsel, soms (onderhuidsch 
bindweefsel van gemeste dieren) in zeer ruime hoeveelheid. 
Tengevolge van hare structuur, meer in ’t bijzonder van de ver- 
schuifbaarheid en elasticiteit harer samenstellende deelen, omgeeft 
de huid, zooals heinzerling zegt, het lichaam gelijk een tricot-weejseL 
3. CHEMISCHE SAMENSTELLING DER LEDERHUID. 
De vraag is eigenlijk, of men van een chemische samenstelling 
der lederhuid spreken kan, d.w.z. of de bindweefselfibrillen en de 
daartusschen gelegen (interfibrillaire) stof, die de hoofdmassa der 
lederhuid uitmaken, als bestaande uit dezelfde of zeer na verwante 
stoffen kunnen worden opgevat. Zooals bekend is, levert het leder- 
huidweefsel bij langdurig koken met water lijm of gelatine en vol- 
gens muentz (Annales de Chimie et de Physique, 1869 — 1870) gaat 
gereinigde ossenhuid voor 95,4 pCt. daarin over. Mag men dus — 
en dit is voorzeker wel geoorloofd — gelatine beschouwen als een 
chemisch individu, dan moet waarschijnlijk de bovengenoemde vraag 
in bevestigenden zin worden beantwoord. Men heeft dan ook reeds 
langen tijd de bindweefsel- (en ook de huid weefsel-) substantie met 
den naam van lijmgevende stof of collageen bestempeld. Daartegen- 
over staat, dat volgens rollett (1858) bindweefsel [uit de Achilles- 
pees), hetwelk eenigen tijd in kalk- of barytwater had vertoefd, zeer 
gemakkelijk in zijn samenstellende fibrillen kon worden gesplitst,* 
en dat tegelijkertijd in het kalkwater een stof bleek te zijn over- 
gegaan, die zich als proteïnestof gedroeg en bij neutralisatie van het 
kalkwater werd neergeslagen, ’t Scheen dus, alsof deze stof, die later 
(1872) door reimer coriïne is genoemd, de interfibrillaire stof, de 
kleefstof van het bindweefsel was. Bindweefsel zou derhalve bestaan 
