266 
LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
het oorspronkelijk gewicht, op een kleinigheid na, even groot was 
als vóór de droging. 
2. Latere onderzoekers hebben bij collageen, dat van andere her- 
komst was dan de vroeger onderzochte of dat een bijzondere behan- 
deling had ondergaan, aanmerkelijke verschillen in aantastbaarheid 
door water kunnen aantoonen. Zoo vond moerner (1898) een collageen 
uit vischschubben, dat reeds bij 40 Q door zeer verdund zoutzuur snel 
in gelatine werd omgezet en dus in eigenschappen tot gelatine naderde . 
3. De scheikundige samenstelling, door elementair-analyse bepaald, 
van aschvrij, droog (bij 100° gedroogd), lijmgevend weefsel en droge 
gelatine voert tot ongeveer dezelfde cijfers. Als voorbeeld vermeld 
ik enkele analyses van huidweefsel (gereinigde, ontvette en gemalen 
lederhuid) en van gelatine, door von schroeder en paessler (Dingl . 
Pol. J., 1893) verricht: 
koolstof. | 
waterstof. 
stikstof. ! 
zwavel. 
Huid van 
het rund. 
50,51 
6,43 
17,88 
0,20 
„ kalf. 
50,21 
6,46 
17,78 
0,23 
» » 
„ paard. 
50,20 
6,44 
17,93 
0,22 
» r> 
„ varken. 
49,90 
6,31 
17,84 
)) n 
„ schaap. 
50,19 
6,49 
17,05 
0,21 
» D 
den hond. 
50,26 
6,45 
16,97 
•? 
Gelatine. 
49,91 
6,35 
17,72 
0,50 
Behalve in het zwavelgehalte — en omtrent het zwavelgehalte van 
zuivere gelatine is men ’t nog niet eens — liggen de cijfers voor 
gelatine tusschen die van de verschillende huidsoorten. 
4. Gelatine behoort tot de stoffen, die door graham colloïdaal zijn 
genoemd (de naam is zelfs van col la = lijm afgeleid). En nu heeft men 
bij andere colloïdale stoffen van eenvoudiger samenstelling, omtrent 
wier individualiteit geen twijfel bestaat, analoge verschijnselen waar- 
genomen. Ik wijs bijvoorbeeld op de uitvoerige onderzoekingen van 
van blmmelen aangaande het kiezelzuur, dat naarmate van de be- 
reidingswijze een zeer verschillend watergehalte, doch ook bij het- 
zelfde watergehalte een zeer verschillend water-bindend vermogen 
kan vertoonen; en verder op de aan iederen scheikundige welbe- 
kende eigenschap van het in verdunde zuren opgeloste kiezelzuur om, 
na op 100° te zijn ingedroogd, geheel onoplosbaar te worden. Het 
is derhalve niet zoozeer het verschil in watergehalte, maar de wijze 
waarop dit water is gebonden, de zwellingstoestand fQuellungszustand), 
die deze verschijnselen veroorzaakt. 
