LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
267 
Men kan dus voorloopig zoowel de bindweefselsubstantie, als het 
coriine van reimer en de gelatine als wijzigingen van dezelfde stof 
beschouwen , waaraan men gewoonlijk den naam »g lutineca toekent. 
B. BEHANDELING DER HUID VOOR HET LOOIEN. 
De dierlijke huid, die voor de lederbereiding dienen zal, wordt 
nu. zooals reeds is gezegd, zoowel van de opperhuid, als van het 
aanhangende onderhuidsche bindweefsel ontdaan. Laatstgenoemd 
weefsel kan mechanisch worden verwijderd. 
Alvorens dit echter aan de zijde der opperhuid geschieden kan, 
moet een chemische behandeling voorafgaan; in de eerste plaats, 
omdat anders de nerf van het leder zou beschadigd worden en ver- 
volgens, omdat de haren, ofschoon aanhangsels der opperhuid en door 
een laag opperhuidweefsel van de lederhuid gescheiden, met hunne 
wortels in vrij diepe instulpingen der lederhuid (haarzakjes) geplaatst zijn. 
1. ONTHAREN. 
Oppervlakkig beschouwd zou dus de meest rationeele stof voor het 
zg. ontharen een van diegene zijn, die wèl op de keratine, maar 
niet op het eigenlijke lederhuidweefsel inwerken. Zulke stoffen zijn de 
oplosbare metaalsulfiden ( zwavelnatrium , zwavelcalcium). Toch worden 
deze in de practijk slechts in de tweede plaats gebruikt, eensdeels 
omdat een geheele destructie van het haar (een bijproduct der looierij) 
niet gewenscht is, anderdeels omdat van het ontharingsmiddel nog 
nevenwerkingen worden verwacht. De stof, die men dus gewoonlijk 
bezigt, is kalk (kalkmelk). Naast de behandeling met kalk heeft zich 
echter voor zware huiden, die op zoolleer worden verwerkt, een 
andere methode gehandhaafd : het smarten . De huiden worden daarbij 
aan een soort van rottingsproces blootgesteld, dat eveneens het los- 
laten van het haar tengevolge heeft. 
De werking der kalk stelt men zich gewoonlijk aldus voor, dat zij 
in de eerste plaats op het minst weerstand biedende deel der huid, 
n.1. de Malpighische slijmlaag, in werkt en daardoor den samenhang 
tusschen hoornlaag en lederhuid verbreekt, waarna haren en opper- 
huid gemakkelijk kunnen worden weggeschaafd '). Daarnevens oefent 
l ) In een overigens lezenswaardig stuk (Yerh. d. V. z. Bef. d. Ge- 
werbfleisses, 1904) verdedigt heinzerling met eenigen ophef de meening, 
dat alleen de hoornlaag en niet de slijmlaag bij deze bewerking wordt 
weggenomen. Waarop die meening berust, is mij onbekend. 
