LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
269 
— en hetzelfde geldt voor al dergelijke proeven — is het hoogst 
moeilijk, zoo niet onmogelijk, om de dierlijke huid, met behoud van 
hare eigenschappen, te steriliseeren. In ’t algemeen is men dus van 
meening, dat de waarheid in ’t midden ligt en dat zoowel de kalk, 
als de bacteriën bij het ontharingsproces een rol spelen. 
Wat de met het ontharingsproces evenwijdig gaande, oplossende 
werking betreft, is het door analyses van eitner bewezen, dat zij in 
oude kalkbakken sterker, ongeveer dubbel zoo sterk is als in versche. 
Ook dit wijst op eene bacteriën werking. 
2. ZWELLEN. I. 
Een andere werking der kalk bestaat in het doen zwellen van het 
huidweefsel: een werking die eveneens door verdunde zuren kan 
worden teweeggebracht en bij gesmarte huiden inderdaad wordt 
teweeggebracht. Op het smarten volgt daar namelijk het. laven , d.w.z. 
de huid wordt eenigen tijd behandeld met een oplossing van ge- 
bruikte looistof, die melkzuur en azijnzuur bevat, door gisting van 
de in de meeste looimiddelen aanwezige suiker ontstaan. Het is 
echter duidelijk, dat in beide gevallen de stof, die in hoofdzaak door 
het huidweefsel wordt opgenomen, water is en dat de kalk of de 
zuren de opneming van water bevorderen. Daarnevens worden echter 
steeds die andere stoffen geabsorbeerd; Procter heeft bijv. gevonden, 
dat huidweefsel uit Normaal-zwavelzuur al ’t zuur absorbeert en 
dit er niet meer door water is uit te wasschen. Het is nu de vraag of: 
de zwelling door de structuur der huid wordt teweeggebracht , of 
een eigenschap is der stof waaruit deze in hoofdzaak bestaat. *) 
Door het vermogen om in water op te zwellen en door de kleine 
holten, die na ’t verwijderen der haren aan de nerfzijde der huid 
zichtbaar blijven, maakt zij bij oppervlakkige beschouwing den indruk 
van een poreus lichaam, zoo iets als een metselsteen of een tabaks- 
pijp. In dien zin poreus, d.w.z. voorzien van een stelsel van fijne 
kanalen, waarin de vloeistoffen door capillaire werking worden opge- 
zogen, is de huid echter niet. 
Hing het zwellingsvermogen in de eerste plaats met de structuur 
*) Er is nog een derde mogelijkheid, dat nl. de vezelige structuur 
onafscheidelijk bij de huidsubstantie behoort. Waarschijnlijk is dit echter 
niet. 
