LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
271 
microskoop zichtbaar werden \ Bij de zwelling eindelijk zou het 
geraamte zich ontvouwen en de vloeistof in de mazen verdunder 
worden, misschien ook het geraamte actief aan de zwelling kunnen 
deelnemen Dit zijn echter alles slechts vermoedens; en het lijkt dus 
voorloopig wenschelijker in dezen meer naar het te vragen, 
dan naar ’t vwaarom*. 
3. ZWELLEN II. 
De zwelling is dus in hoofdzaak een eigenschap der glutine , hetzij 
in den vorm van huidsubstantie of van gelatine. Zij heeft plaats in 
zuiver water, maar gemakkelijker en sterker in waterige oplossingen, 
bij voorbeeld zure en alkalische oplossingen. Zij gaat steeds gepaard 
met absorptie , niet alleen van water, maar ook van de in het water 
opgeloste stof. 
Daarmede is echter volstrekt niet gezegd, dat tusschen beide ver- 
schijnselen evenredigheid bestaat ; en ofschoon iets dergelijks wei 
het geval schijnt te zijn, — zooals uit het boven aangehaalde voorbeeld 
van verdund zwavelzuur blijkt, dat sterke zwelling veroorzaakt en 
ook sterk wordt geabsorbeerd — is het juiste verband nog onbekend. 
Ook de vraag, welke stoffen door huidsubstantie of gelatine bij 
voorkeur worden geabsorbeerd, of, meer algemeen, hoe dit, absorptie- 
vermogen met den aard dier stoffen samenhangt, is nog verre van 
opgelost. Zwelling en absorptie zijn echter meer in ’t bijzonder eigen 
aan de colloïdale stoffen of colloïden , waartoe, zooals gezegd, ook de 
gelatine wordt gerekend. En aangezien over de chemie der colloïden, 
vooral in den laatsten tijd, belangrijke onderzoekingen * 2 zijn verricht, 
kan men trachten daaruit eenige bijdragen tot oplossing der bedoelde 
vraagstukken te putten. Eensdeels om te doen zien in welke richting 
waarschijnlijk die oplossing moet worden gezocht, anderdeels als in- 
leiding tot hetgeen later ter sprake komt, noem ik hier enkele be- 
D bütschli (1896) meent in een bijzonder geval aan gelatine de struc- 
tuur rechtstreeks te hebben waargenomen; ook hardy (1899) beschrijft 
en teekent ze, doch alleen bij door sublimaat en derg. geharde gelatine. 
prof. v. bemmelen, met wien ik deze zaken besprak, beschouwde een 
microskopisch zichtbare structuur aan onveranderde gelatine als niet 
waarschijnlijk. 
2 ) Dr. enklaar gaf daarvan een overzicht in den Jaargang 1904 van 
dit tijdschrift. Een uitvoerige literatuur-opgaaf vindt men in het Zeitschrift 
fiir Anorganische Chemie ; deel 39, blz. 121. 
