272 
LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
langrijke eigenschappen der colloïden in ’t algemeen; om daarna tot 
de gelatine, in ’t bijzonder tot de zwelling en absorptie dier stof, 
terug te keeren. 
Eigenschappen der colloïden. 1 . Zij zijn amorf, kristalliseeren niet 
(de zoogenaamde eiwitkristallen wijken belangrijk van gewone kris- 
tallen af). 
2. Colloïden schijnen in water te kunnen oplossen, doch deze op- 
lossingen verschillen zoodanig van het gewone type, dat men ze 
pseudo-oplossingen of sols noemt. Zulk een sol heeft geenen of althans 
een zeer kleinen osmotischen druk en gelijkt in vele opzichten op 
een emulsie van het uiterst fijn verdeelde colloïd in water — meer 
algemeen op een emulsie van twee niet-mengbare vloeistoffen van 
verschillende taaiheid. Voegt men bij den sol een willekeurige zout- 
oplossing van genoegzame sterkte, dan wordt het colloïd afgescheiden 
{uitgevlokt, geagglutineerd, uitgezouten). 
3. Wordt door eenen sol een electrische stroom geleid, dan hoopen 
vele colloïden — de zg. negatieve — zooals metalen, sulfiden, zuren, 
koolhydraten, zich op aan de anode; andere — de positieve — bijv. 
metaaloxyden, haemoglobine, aan de kathode. Bij het uitvlokken door 
zouten schijnt voor de eerstgenoemde het anion van ’t zout, voor de 
laatstgenoemde het kation van overwegenden invloed; en wel zoo- 
danig, dat meerwaardige ionen veel sterker werken dan minder- 
waardige. Zwavelarsenicum (negatief) wordt door oplossingen van 
(driewaardig) aluminiumsulfaat bij veel geringer concentratie uitge- 
vlokt, dan door die van (éenwaardig) kaliumsulfaat. Verder vormen 
gewoonlijk colloïden van verschillend teeken in elkanders sols neer- 
slagen, die van hetzelfde teeken niet *). 
4. Alle colloïden kunnen zich in vlokken afscheiden, sommige ook 
in den vorm eener gelei. In beide gevallen is de stof waterhoudend, 
doch in ’t algemeen bij de gelei veel sterker dan bij de vlokken ; zij 
heet, naar graham’s voorbeeld, »pek. Behalve water, absorbeeren de 
gels ook steeds een deel der in het water opgeloste stoffen en zijn 
daarvan door uitwasschen moeilijk of niet te bevrijden. Op het voet- 
spoor van van bemmelen noemt men zulke verbindingen, die zich 
van gewone scheikundige verbindingen onderscheiden, doordien zij 
niet volgens vaste verhoudingen plaats grijpen: absorptie-verbindingen. 
De wijze van afscheiding van den gel, de zwellingstoestand, of 
*) Pogingen tot verklaring dezer merkwaardige feiten vindt men bij 
FREUNDLICH (Zeitschr. f. Physikal. Chemie, deel 44) en bij billitzer 
(aldaar, deel 45 en 51). 
