274 
LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
die bij de minerale looiing voor den dag komt, om zich metmetaal- 
oxyden — vooral met méerwaardige, zooals chroomoxyde — te 
verbinden, op een negatief karakter. Verder kan nog worden gewezen 
op het feit, dat gelatine zoowel bases als zuren krachtig absorbeert 
en behoort tot de zg. amphoteer-reageerende stoffen, of tenminste 
tot dergelijke stoffen (glycocol, alanine, enz.) in zeer nauw verband 
staat . 
Zwelling en absorptie door gelatine en door de huid. 
Twee reeksen van proeven verdienen hierbij vooral de aandacht: 
die van hofmeister (1891) over de zwelling van gelatine in zout- 
oplossingen en die van paessler en appelius (1902) over den invloed 
van verdunde zuren op de zwelling der lederhuid. Bij den eerstge- 
noemde waren meer physiologische motieven, bij de laatstgenoemden 
de practijk der looierij aanleiding tot hunne onderzoekingen. Het is 
dus begrijpelijk dat deze niet onmiddellijk vergelijkbaar zijn, een 
verschillenden graad van nauwkeurigheid bezitten en zich ook minder 
goed leenen tot chemisch-theoretische gevolgtrekkingen. 
HOFMEISTER onderzocht voor verschillende zout-oplossingen : lo. den 
invloed der concentratie op de zwelling, 2o. de absorptie, 3o. de 
zwelling in verband met den aard van het zout. Wat het eerste punt 
aangaat, de zwelling steeg eerst snel, daarna langzamer met de sterkte 
der oplossing, om ten slotte weder af te nemen. Verder bleek water- 
houdende gelatine uit zout-oplossingen zooveel zout en water te ab- 
sorbeeren, dat de oplossing in de gelatine en daar buiten ten slotte 
ongeveer even sterk waren. Toch mag men daaruit niet afleiden, dat 
de oplossing, evenals water, in haar geheel werd opgenomen en het 
zout dus onwerkzaam was; aangezien bij gelijke concentratie som- 
mige zout-oplossingen minder sterke zwelling bleken te veroorzaken 
dan zuiver water — en wel die, welke volgens de proeven van 
PAULi het smeltpunt der gelatine verhoogen (zwavelzure zouten, 
enz.), — terwijl andere, de smeltpuntverlagende (chloorverbindin- 
gen, enz.) sterker zwelling veroorzaakten dan water alleen. 
De oorzaken van dit verband zijn nog niet duidelijk. Men bedenke 
wel, dat PAULi het smeltpunt bepaalde van gelatine-gel, die tevens 
zout bevatte; terwijl hofmeister de gewichtstoeneming en samenstel- 
ling onderzocht van schijven uit waterhoudende gelatine in verschillende 
zoutoplossingen. Blijkens de smeltpuntsverandering, schijnt dus toe- 
voeging van zout een wijziging in den bouw van het gelweefsel ten- 
gevolge te hebben. Diezelfde wijziging zou ook kunnen optreden, 
wanneer de gelatine in een zout-oplossing is gedompeld en zich doen 
gevoelen bij de zwelling. Hoe dit zij, proefondervindelijk kan het 
