OVER HET GEBRUIK DER ATMOSFERI- 
SCHE STIKSTOF ALS KUNSTMEST. 
DOOR 
Dr. A. J. BOKS. 
De onmisbaarheid van het element stikstof in geschikte verbindin- 
gen voor de bemesting behoeft hier niet betoogd te worden; alle le- 
vende organismen, plant en dier, hebben voor hun opbouw het ele- 
ment stikstof noodig — echter schijnt mij de beantwoording van de 
vraag of stikstof houdende kunstmest ook onontbeerlijk is, wel dienstig, 
voor ik tot de behandeling daarvan overga. 
Alle stikstof, die door de planten uit de aarde wordt opgenomen, 
komt, met of zonder tusschenkomst van het dierlijke organisme, ten 
slotte weer op den bodem terecht. Voor het grootste deel wordt 
deze door de plant weer als voedsel gebruikt. Een lang niet te 
verwaarloozen deel ontwijkt echter als vrije stikstof in de atmos- 
feer; terwijl ook, al is het in veel mindere mate, ammonia in gas- 
vorm verdwijnt en aldus voor de plant tijdelijk onbereikbaar wordt. 
Volgens eene berekening van mürcker gaat in Duitschland alleen op 
de eerste wijze voor 60 millioen gulden per jaar verloren. Dit 
verlies wordt waarschijnlijk geheel weer goed gemaakt door 
het regenwater, dat stikstofverbindingen, vooral ammonium nitraat, 
weer uit de lucht terugvoert op de aarde ; terwijl ook enkele 
planten zich door middel van microörganismen voor een deel voeden 
met de vrije stikstof uit de lucht. Aldus is de kringloop der stikstof 
gesloten. Dit evenwicht echter tusschen opname en verbruik van 
stikstof door den bodem is alleen voldoende voor normale planten- 
groei. De mensch heeft meer noodig ; hij verlangt van de aarde over- 
18 
