ALS KUNSTMEST. 
281 
nideproces bekroond. De cyaanamiden zijn geschikt voor kunstmest, 
omdat ze de stikstof in den bodem afgeven als ammoniakstikstof. 
Het was reeds lang bekend dat de carbiden van barium en vooral 
van calcium, verhit in het electrisch fornuis, vrije stikstof opnemen 
en overgaan niet in de cyaniden, zooals men eerst meende, maar in 
de cyaanamiden, zooals later bleek. Wanneer over een mengsel van 
ongebluschte kalk en koolstof bij zeer hooge temperaturen stikstof 
geleid wordt, krijgen wij de volgende scheikundige werking: 
CaO — f- 2C — f— N 2 = CaCN 2 + GO. 
Dit procédé werd voor de technische toepassing uitgewerkt door 
frank, caro, ERLWEiN, rothe en FREUDEBURG en door een uit- 
gebreide en gelukkig gekozen combinatie van patenten , tegelijk 
met andere er mede samenhangende processen, gemonopoliseerd. Het 
wordt door de » Siemens u. Halske Acüengesellschaftd, de » Deutsche 
Gold- und Silberscheide-AnstalH en Dr. frank te samen onder den 
naam van : »Der Cyanidegesellschaft« in eene fabriek bij Berlijn 
uitgevoerd, terwijl in Piano d’Orta in Italië eene tweede veel grootere 
fabriek wordt ingericht door de 'bSocieta Italiana par la fabrica- 
tione di prodotti azotatüc. Nadat uitgebreide bemestingsproeven in 
verschillende landen, ook in ons land, bewezen hadden dat het calcium- 
cyaanamide een goede en goedkoope vervanger van chilisalpeter 
en ammoniumsulfaat is, werd het onder den handelsnaam van »kalk- 
stikstof« voor een jaar ongeveer in den handel gebracht. Uit het 
bouwen van een tweede fabriek, met veel grooter capaciteit dan de 
eerste, mag opgemaakt worden, dat de kalkstikstof aftrek vindt; ’t zal 
echter in de toekomst blijken of ze op den duur zich blijft handhaven 
en haar afzetgebied zal uitbreiden. Dit wordt haar niet gemakkelijk 
gemaakt, nu ze niet alleen moet concurreeren tegen de reeds be- 
staande kunstmeststoffen, maar ook nog, zooals uit hetgeen volgt 
blijken zal, de kunstmatige salpeter als mededingster heeft gekregen 
op de wereldmarkt. 
Door een toevalligen samenloop werd te gelijk met het optreden der 
kalkstikstof de prijs der chilisalpeter belangrijk verlaagd en men ge- 
loofde, dat dit reeds een gevolg van het verschijnen van den nieuwen 
kunstmest was. Dit zou een al te groot oeconomisch succes voor den 
nieuweling beteekenen. De prijsverlaging der chilisalpeter heeft dan ook 
een geheel andere oorzaak ; ze is een gevolg van de critische omstan- 
digheden, waarin de exploitatie in Chili sedert eenigen tijd verkeert. 
Talrijke nieuwe maatschappijen, 38 in getal met een kapitaal van 
ongeveer 30 millioen gulden, zijn in de laatste paar jaren naast 
het oude syndicaat aan de ontginning der salpetervelden begonnen. 
