282 
OVER HET GEBRUIK DER ATMOSFERISCHE STIKSTOF 
Dit heeft eene overproductie ten gevolge gehad, die de prijzen drukte, 
terwijl een faillissement van de oude maatschappij waarschijnlijk 
nog volgen zal . Als laatste redmiddel om de prijzen weer in de 
hoogte te brengen, schijnt de regeering te Santiago een dwangcombi- 
natie der verschillende maatschappijen te willen voorschrijven; men 
betwijfelt echter of dit ingrijpen de crisis nog zal voorkomen. 
Nu rest ons nog de vermelding van de laatste der vier genoemde 
methoden om de atmosferische stikstof vast te leggen en nuttig te 
maken voor de vruchtbaarheid der aarde; de methode, die, naar ik meen 
door crookes, zoo karakteristiek die der » lucht verbranding« is ge- 
noemd. Deze methode zal aanleiding geven tot uitvoeriger bespre- 
kingen dan de vorige, niet alleen omdat ze zooveel meer succes be- 
looft, maar vooral omdat het nuttige der wisselwerking tusschen 
theorie en praktijk hier zoo duidelijk uitkomt. We hebben hier weer 
een der vele voorbeelden, dat daar, waar het de wetenschap moge- 
lijk is aan de praktijk de hand te reiken, de laatste des te zekerder 
haar doel bereikt, haar den juisten weg doet vinden om de moeilijk- 
heden van de technische processen te overwinnen, en dat omgekeerd 
ook de wetenschap haar voordeel doet met de resultaten, die de tech- 
niek reeds heeft verkregen. 
In 1784 heeft reeds cavendish waargenomen, dat onder den in- 
vloed van electrische ontladingen stikstof en zuurstof zich met elkaar 
kunnen verbinden; door de vonken van een electriseermachine werd 
een geringe hoeveelheid salpeterzuur verkregen. Toen door hem een 
mengsel van 3 maat-deelen zuurstof en 7 maat-deelen stikstof aan 
electrische ontladingen werd blootgesteld, werd de grootste hoe- 
veelheid der stikstof door water als salpeterzuur opgenomen. Waar- 
schijnlijk heeft dit voor de helft uit salpetrigzuur bestaan. Onge- 
veer tegelijk met cavendish deed priestley dergelijke waarnemin- 
gen, terwijl deze ook uit het vinden van salpeterzuur in regenwater, 
opmaakte, dat bij onweders de stikstof en de zuurstof in de lucht 
zich verbonden. Davy vond in 1807 niet alleen, zooals reeds werd 
meêgedeeld, dat de in water opgeloste stikstof aan de negatieve pool 
ammonia vormde, maar ook, dat blauw lakmoes aan de positieve pool 
rood werd gekleurd door de vorming van salpeterzuur. Dezelfde 
gebruikte ook een platinadraad, die door een electrischen stroom tot 
gloeiing werd gebracht, als energiebron voor de verbinding van stik- 
stof met zuurstof in de lucht. 
Talrijk zijn de onderzoekers, die daarna deze oxydatie der vrije 
stikstof hebben nagegaan, b . v. böttger, berthelot, deherain, carius, 
stillingfleet, carin en vele anderen; even talrijk zijn misschien de 
