296 
LEDERBEREIDING EN WETENSCHAP. 
kleurstoffen (evenals bij de aluinlooiing) weliswaar worden opgeno- 
men door de vezels, maar door water weder worden uitgewasschen, 
De beschouwingen van séguin en van knapp kunnen nochthans 
als vertegenwoordigers beschouwd worden van de beide tegenstrij- 
dige, maar toch niet geheel onverzoenlijke theorieën van het looi- 
proces — en met eenige wijziging ook van het verfproces — , die 
men de chemische en de absorptie - theorie zou kunnen noemen. Om 
dit te bevestigen, behoeft slechts te worden gewezen op een paar 
geschriften van jongeren datum. 
In de bovenaangehaalde verhandeling van heinzerling (1904) wordt 
leder wel is waar niet meer gelijkgesteld met looizure lijm, en een ruime 
plaats opengelaten voor physische processen, doch daarnevens moeten, 
meent H., ongetwijfeld chemische processen een rol spelen. Om 
met de verschillende vormen, waaronder zich het looiproces doet 
kennen, rekening te houden, vergelijkt hij dit hetzij met harding , 
zooals die voor histologische onderzoekingen door alcohol, chroom- 
zuur, osmiumzuur plaats vindt, hetzij met coagulatie , zooals die door 
verschillende reagentia bij de proteïnestoffen wordt teweeggebracht. 
In dit laatste geval grijpt dan, in tegenstelling met het eerste, vaak 
scheikundige verbinding plaats ; vooral bij zure reagentia, zooals 
looizuur, phosphorwolframzuur, ferrocyaanwaterstof, waarbij de in de 
proteïnestoffen aanwezige aminozuurgroepen zich van hun basische 
zijde zouden doen kennen. Zooals reeds is gezegd, verklaart men op 
een dergelijke wijs de eigenschap der gelatine en van ’t huidweefsel 
om gemakkelijk zoowel zuren als bases te absorbeeren. 
Koerner (1898) daarentegen schaart zich geheel aan de zijde van 
knapp, doch noemt met een meer modernen term het looiproces een 
adsor^fa’e-verschijnsel. Men verstaat onder adsorptie de eigenschap 
van sommige poreuze stoffen, zooals houtskool, om gassen en kleur- 
stoffen of, zooals glaspoeder, om waterdamp aan hunne oppervlakte 
te verdichten ; terwijl a&sorptie, zooals die volgens het vroeger mede- 
gedeelde bij de colloïden plaats grijpt, meer door de geheele massa 
geschiedt. Van bemmelen heeft er echter terecht op gewezen dat 
tusschen beide groepen de grens niet te trekken valt; het is hier 
slechts een vraag van meer of minder. Heeft men nl. een poreuze 
stof met wijde kanalen, zeer groot in vergelijking met de molecu- 
laire afmetingen, dan zou men van adsorptie kunnen spreken; zoo 
ook bij glas, dat niet poreus is en waar alleen de oppervlakte-laag 
werkzaam schijnt te zijn. Maar bij kool hebben de ruimten, waarin 
het verschijnsel plaats vindt, een zeer groot gezamenlijk oppervlak, 
waarschijnlijk wel vergelijkbaar met de toch soms nog microscopisch 
