ATMOSFERISCHE STIKSTOF ALS KUNSTMEST. 
309 
tweede gelijkvormige cylinder, evenwijdig aan den buitensten. De klei- 
nere cylinder droeg metaalspitsen aan den buitenkant. Nu werden de 
beide cylinders aan de verschillende polen van een gelijkstroom- 
dynamo verbonden, waardoor tusschen de metaalspitsen talrijke 
kleine lichtbogen ontstonden. Door den binnensten cylinder snel rond 
te draaien om zijne as, werden de lichtbogen uitgerekt en, als de afstand 
tusschen de spitsen van den binnensten en buitensten cylinder grooter 
werd, door de draaiing uitgedoofd ; om daarna tusschen twee andere 
spitsen weer te ontstaan. De lucht, die snel tusschen de beide 
cylinders werd doorgevoerd, werd aldus onderworpen aan de 
inwerking van tallooze kleine lichtbogen, welke voortdurend van plaats 
wisselden. Om de inwerking zoo sterk mogelijk te maken, moest het 
aantal spitsen vermeerderd worden ; dit heeft echter een grens in 
het nuttig effect evenals de draaiende electroden van von lepel. De 
opbrengst kon niet voldoende vermeerderd worden om ze rendable te 
maken, zoodat bleek, dat in de methode zelf de fout zat, waardoor 
ze is mislukt. 
Niet beter is het tot nu toe de tweede onderneming van kowalski en 
MOSCiCKi gegaan. Deze voerden lucht door een wisselstroom-lichtboog van 
50000 volt spanning met eenige duizenden onderbrekingen. Ook hiervoor 
waren zeer dure en gecompliceerde apparaten noodig. en deze waren 
ook hier de oorzaak van de voorloopige mislukking der onderneming. 
De proefnemingen worden echter in Zwitserland nog voortgezet. 
Dat de hoogleeraar in de Physica aan de Universiteit te Chris- 
tiana c. birkeland en de ingenieur s. eijde beter geslaagd zijn 
dan de beide voorgangers, terwijl we voor de toekomst nog gunstiger 
resultaten mogen verwachten van de door deze Noren uitgewerkte 
methode, is voornamelijk te danken aan den eenvoud van hunne 
apparaten. Eene ontdekking van prof. birkeland maakte dezen een- 
voud mogelijk. Door hem werd namenlijk opgemerkt, dat de licht- 
boog van een wisselstroom met niet te hooge spanning den vorm van 
een dunne schijf aanneemt, wanneer die lichtboog ontstaat tusschen 
de polen van een electromagneet, die door een gelijkstroom wordt 
gevoed. De aequatoriaal tusschen de polen plaatst zich dan 
loodrecht op de magnetische krachtlijnen. Zooals reeds bekend was, 
tracht een magneet, gebracht in de nabijheid van een lichtboog, dezen 
van de electroden te verwijderen; de lichtboog wordt daardoor voort- 
durend grooter en verdwijnt eindelijk, wanneer de magneet sterk 
genoeg is. De spanning tusschen de electroden wordt nu, daar geen 
ontlading meer plaats grijpt, grooter en een nieuwe lichtboog ver- 
schijnt, die weer grooter wordt en, na > uitgeblazen « te zijn door de 
20 
