ALS KUNSTMEST. 
811 
omgezet. De nu afgekoelde gassen komen in de oxydatietorens. Hier 
wordt de snelheid der gassen door den grooten inhoud der torens veel 
geringer en kan bij de veel lagere temperatuur het NO zich oxydeeren 
tot N0 2 door middel van de zuurstof, die nog in overvloed in het 
gasmengsel aanwezig is. De absorbtietorens, die daarop volgen, zijn 
opgebouwd uit basaltblokken en opgevuld met kwarts, twee in 
Noorwegen goedkoope materialen. Over het kwarts stroomt voort- 
durend water, terwijl het N0 2 onder in de torens wordt ingevoerd en 
daarin opstijgt. Aldus wordt het door het water gedeeltelijk 
omgezet in salpeterzuur en geabsorbeerd. Het verdunde zuur, 
dat uit de torens komt, wordt weer opgepompt om nog eenige 
malen door den toren af te vloeien, totdat het een gehalte van 50 pCt. 
salpeterzuur heeft verkregen. Dit salpeterzuur wordt met kalk ge- 
neutraliseerd en de aldus verkregen oplossing .van calciumsalpeter tot 
kristallisatie ingedampt. Aldus wordt 60 pCt. van het NO geabsorbeerd ; 
om de overgebleven 40 pCt. niet te verliezen wordt ten slotte het 
gasmengsel in torens gevoerd, die bevloeid worden met een dunne 
kalkbrei. Hier echter ontstaat niet alleen calciumnitraat, maar ook 
worden de stikstofoxyden gedeeltelijk omgezet tot calciumnitriet. 
Deze verontreiniging van den calciumsalpeter met nitriet maakt het 
mengsel ongeschikt voor kunstmest; men is er echter op zeer goede 
manier in geslaagd het salpeter te zuiveren, door öf het nitriet 
met ozon, die als bijproduct in den oven ontstaat, te oxydeeren tot 
nitraat, óf het nitriet er uit te verwijderen. Het calciumnitraat zelf 
is minder geschikt voor kunstmest dan een basisch nitraat, dat 
ook in de fabriek gemaakt w r ordt. Het eerste is hygroscopisch, het 
laatste niet en kan, gemalen tot een droog poeder, over den akker 
door machines worden uitgestrooid. Het wordt in den bodem door 
het koolzuur omgezet in het normale nitraat. Het basisch nitraat 
heeft zelfs in sommige gevallen de voorkeur boven chilisal peter, 
omdat het vrij is van perchloraat en ook speciaal voor kalkarme 
bouwgronden, zooals onlangs gepubliceerde bemestingsproeven hebben 
bewezen. Behalve den kunstmest levert de fabriek ook nog ammo- 
nium nitraat, dat voor het vervaardigen van explosiefstoffen groote 
waarde heeft, en zuiver nitriet voor de kleurstoffenindustrie. 
Deze werkmethode is het resultaat van langdurige, consequent 
doorgevoerde en veelvuldig gevarieerde proefnemingen. Nadat eerst 
eene proefinstallatie bij Arendal voldoende resultaten had gegeven, 
voornamelijk wat betreft den vermoedelijken prijs van de te winnen 
producten, om het bouwen van eene groote kostbare fabriek te recht- 
vaardigen, werd in 1905 te Notodden eene nieuwe inrichting ge-' 
