312 
OVER HET GEBRUIK DER ATMOSFERISCHE STIKSTOF 
opend. Hier wordt gewerkt met een wisselstroom van 5000 Volt. 
De grootste ovens, die eerst in gebruik werden genomen, hadden 
een vermogen van 200 kilowatt; later werden zelfs ovens gebouwd 
voor 500 K.W., ofschoon men tegenwoordig meer ovens van 300 
K.W. gaat gebruiken, die voordeeliger werken. De vlam in de 
meeste ovens heeft eene middellijn van 2 Meter. Op dit oogenblik 
wordt gewerkt door middel van de Tinwaterval, die 2000 Pk. 
levert . Plannen zijn uitgewerkt om ook nog het arbeidsvermogen van 
andere grootere watervallen te gebruiken, zoodat de fabriek dan 
totaal zou kunnen beschikken over 245000 Pk. hetgeen overeen- 
komt met 180220 K.W. 
De tegenwoordige fabriek werkt bevredigend. De opbrengst is per 
K.W.U. 110 gram watervrij salpeterzuur, terwijl bradley en loveyoy 
slechts 83 gram zuur verkregen per K.W.U. Deze laatsten hadden 
reeds eene grootere opbrengst dan vroegere onderzoekers; zoo kregen 
bijv. Lord raileygh 49 gr., muthmann en hofer 70 gr., crookes 74 gr. 
salpeterzuur per zelfde electrische eenheid. De fabriek in Noorwegen 
voert per minuut aan de verschillende ovens 75000 L. lucht toe en 
produceert per dag, alles omgerekend op watervrij salpeterzuur, meer 
dan 1500 K G. Na de reeds besproken vermoedelijke uitbreiding zullen 
deze hoeveelheden ongeveer vertienvoudigd kunnen worden . Deze 1500 
K.G. watervrij salpeterzuur komen overeen met 730 ton chilisalpeter 
per jaar ; werkelijk een zeer klein deel van de reeds genoemde 
anderhalf millioen ton, die per jaar verbruikt wordt. Van verdringen 
van het chilisalpeter door het Noorsche salpeter is voorloopig natuurlijk 
nog geen sprake ; zelfs is berekend, dat het arbeidsvermogen van 
alle watervallen in Europa niet voldoende is, om met de tegenwoordige 
opbrengst per Pk. het chilisalpeter te vervangen, birkeland en eyde 
meenen, dat met geen ander proces, waarbij lichtbogen gebruikt worden, 
een gunstiger resultaat kan verkregen worden dan met hun oven. Deze 
meening wordt gegrond op de volgende overwegingen. De temperatuur 
der vlam wordt geschat op 3000° en, daar de temperatuur der uit 
den oven stroomende gassen ongeveer 600° is, moet volgens de onder- 
nemers ongeveer 4 deel der lucht direct door de schijfvlam verhit 
zijn. Het overige 4 heeft dan gediend om het ^ dadelijk, als het uit 
de vlam komt, af te koelen — het evenwicht, dat in de vlam is ont- 
staan. in te vriezen. De uitstroomende gassen hebben een gehalte 
van ongeveer 1 vol pCt. aan stikstofoxide, dus moet in de vlam 
ongeveer 5 pCt . aanwezig zijn. Dit gehalte komt aardig overeen met 
de door nernst gevonden 5 pCt. voor het evenwicht bij een vlam- 
temperatuur van 3000° ongeveer, zoodat dus de theoretische op- 
