314 
OVER HET GEBRUIK DER ATMOSFERISCHE STIKSTOF 
pCt. Deze berekeningen hebben alle nog te weinig waarde om ei 
besluiten uit te trekken. Dat werkelijk de beschreven methode, zooals 
de ondernemers meenen, „ theoretisch de best mogelijke opbrengst be- 
reikt heeft, staat nog volstrekt niet vast, integendeel mogen wij, geloof 
ik, aannemen, dat wij nog slechts in het eerste stadium van ontwikkeling 
der kunstmatige salpeterindustrie zijn. Het succes dezer eerste ge- 
slaagde onderneming geeft uitzicht op vooruitgang. De afnemers der 
Noorsche salpeter sporen de ondernemers er toe aan, hunne methode 
te verbeteren om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen. De 
opbrengst zal vermeerderd worden, en nieuwe fabrieken zullen ver- 
rijzen. Langzaam, naar mate het natuurlijke chilisalpeter vermindert, 
zal het kunstmatig bereide salpeter vermeerderen, en als de voorraad 
der natuur verbruikt is, zullen we dien kunnen ontberen, omdat we 
geleerd hebben, de energie, die ons van de zon altijd door rijkelijk 
toestroomt, ook te gebruiken, om in onze behoefte aan kunstmest 
te voorzien. 
AANHANG. 
C NO 
Afleiding der gebruikte evenwichtsvergelijking K = ~ ~ — 
N 2 o 2 
Wanneer twee stoffen, P en Q, bij elkaar gebracht worden, die 
een derde, R, kunnen opleveren, en we aldus, om het kortweg te 
noemen, een » chemisch systeem « hebben, dan zal na eenigen tijd 
R ontstaan zijn. Veronderstel, dat dit gebeurt volgens de scheikundige 
vergelijking : 
P H~ Q — R. 
Wij hebben dan het eenvoudigste geval: dat slechts één molecuul 
van P en van Q te zamen één molecuul R vormen. Om samen R 
te kunnen vormen is het noodig dat één rnolec. P één molec. 
Q ontmoet. Het is duidelijk, dat het aantal ontmoetingen evenredig 
zal zijn zoowel aan het aantal moleculen P, als aan het aantal molec. 
R, dat in een bepaald volumen aanwezig is; dus aan het product 
van die beide hoeveelheden. Noemen we nu het aantal moleculen 
P, dat in de eenheid van volumen aanwezig is, de concentratie van 
P. Stellen we die voor door het teeken C p , en evenzoo de concen- 
tratie van Q door Cq, dan krijgen we dus, dat het aantal ontmoe- 
tingen van telkens één molec. P met één molec. Q evenredig is 
aan het product van C p en Cq. 
