IETS OVER HOOIBROEI, 
DOOR 
Dr, R. N. DE HAAS. 
Dat een hoop vochtig hooi gaat broeien is een van oudsher bekend 
feit en kan vooral in die jaren worden waargenomen, welke tijdens 
den hooioogst rijk aan regen zijn. Bijna alle hooi, dat in het vochtige 
klimaat van Nederland wordt gewonnen, moet eenigszins de bedoelde 
zelfverw'arming ondergaan voor het dooden der schimmelsporen. Zonder 
temperatimrsverhooging treedt gemakkelijk schimmelvorming op, welke 
het voeder waardeloos zou maken. Werd het gras terstond na het 
maaien op een hoop gebracht, dan zou het onder den invloed der 
vochtigheid gaan rotten, zonder dat de temperatuur merkbaar zou 
stijgen. Indien echter het gras eerst wordt uitgespreid in de lucht? 
sterven de planten en verliezen ze spoedig het water, althans voor 
een groot gedeelte, dat ze bij het leven hardnekkig vasthouden. 
Is het hooi op een hoop gebracht vóór het voldoende gedroogd 
is, dan stijgt de temperatuur hooger dan wenschelijk is en ontstaat 
een eigenaardige zoetachtige reuk; het hooi wordt broos en zwart 
en kan met de hand fijngewreven worden. De voedingswaarde gaat 
steeds achteruit, en ten slotte kan zelfontbranding optreden. Deze 
sterke verhitting ontstaat niet gelijkmatig in den geheelen hooiberg, 
maar op verschillende broeiplaatsen daarin. 
In ons land wordt — in vele streken is het bij verordening voor- 
geschreven — op primitieve wijze de temperatuur in verschillende 
gedeelten van den hoop waargenomen. Men steekt een lange ijzeren 
stang in het hooi, trekt ze na eenigen tijd er uit en probeert of men 
ze overal met de hand kan vasthouden. De stang heeft aan haar spits 
een weerhaak, zoodat er tevens een weinig hooi te voorschijn wordt 
gehaald. Kan men de hitte van de stang niet in de hand verdragen 
en is de kleur van het hooi donkerbruin of zwart, dan moet men dit 
uit de schuur verwijderen en in de buitenlucht uitspreiden. Daarbij 
kunnen zure dampen ontwijken, w r elke den arbeid onaangenaam of 
21 
