IETS OVER HOOIBROEI. 
329 
het algemeen, vooral als ze min of meer met olie gedrenkt zijn, 
zooals lompen, poetslappen van machinisten, enz. 
Uit de gevallen van zelfverhitting van steenkool blijkt dat ze be- 
vorderd wordt lo. door een fijne verdeeling, als n.1. bij het laden 
veel gruis en stof zijn ontstaan, 2o. door vochtigheid, 3o. door het 
gehalte aan pyriet. 1 ) Ventilatie is aan te bevelen, doch het maken 
van luchtschachten in de lading doet meer kwaad dan goed. 
Bij katoen en dergelijke stoffen wordt de zelfverhitting meer be- 
vorderd door olie dan door vocht en wel meer door lijnolie, raapolie, 
enz. dan door machineolie, welke laatste, zooals men weet, uit kool- 
waterstoffen bestaat en dus minder vatbaar is voor oxydatie. Vooral 
de z.g. drogende oliën, zooals lijnolie, geven door hun eigenschap 
direct zuurstof uit de lucht op te nemen aanleiding tot zelfontbran- 
ding. R. Kissling kwam door zijn onderzoek tot de volgende resul- 
taten: Zelfontbranding van vette oliën in vezelstoffen wordt veroor- 
zaakt door vrijwillige oxydatie dier oliën. De warmteontwikkeling is 
afhankelijk van de samenstelling der olie, van de grootte van het 
aanrakingsoppervlak tusschen olie en lucht, van de betrekkelijke 
hoeveelheid olie, van de bescherming tegen afkoeling of verwarming, 
en eindelijk van het licht. Bij hoogere temperatuur en in het licht 
gaat de oxydatie gemakkelijker. Mikro-organismen komen niet in 
aanmerking, de oxydatie is zuiver chemisch. 
Dit laatste is niet de meening van F. Cohn. Deze vond dat geste- 
riliseerde katoen niet warm wordt, maar dat zelfverwarming terstond 
intreedt, als de vezelstof wordt overgoten met water dat uit katoen- 
afval was geperst. In dit water vond hij mikrokokken, die hij als 
de oorzaak van de zelfverwarming beschouwde. 
Is nu de zelfontbranding van vette katoen te vergelijken met die 
van hooi? Zou het kunnen zijn, dat het in hooi aanwezige vet (ik 
vind in tabellen 1,5 tot 3,5 pCt. omgerekend op de droge stof) een 
rol speelt bij het broeien? Wordt bij een inleidende gisting de vezel- 
stof, althans gedeeltelijk, vernietigd, en wordt zoo misschien het vet 
in de cellen blootgesteld aan de inwerking der zuurstof? Met het 
oog op de in de tabel vermelde procentische samenstelling is het 
niet waarschijnlijk dat de oxydatie met het vet begint. 
Onder meer dan 50 proefnemingen van Kissling was er toch maar 
één, waarbij zelfontbranding van vette katoen optrad. Hij had 50 
gram katoen met 100 gram lijnolie gedrenkt en in een glas geperst, 
dat van een houten deksel was voorzien en geplaatst in een tweede 
1 ) Zie dit tijdschrift 1903, Bijbl. 64 en 1905, bl. 352. 
