330 
IETS OVER HOOI BROEI. 
glazen vat. Tien uur na het begin der proef kwam er een scheur 
in het glas en na 15 uur vertoonde de katoen vonkjes in de buurt 
van de scheur. Na een kwartier hield het smeulen op. De tempe- 
ratuur was van uur tot uur geweest: 
23°, 5 
23°, 5 
23°, 8 
24°, 5 
25°, 0 
25°, 5 
26°, 0 
26°, 5 
28°, 0 
30°, 0 
33°, 0 
45°, 5 
94°, 0 
125°, 0 
170°, 0 
Toen n.1. het glas was gesprongen en de lucht kon binnentreden, 
was een sterke rijzing van den thermometer het gevolg. 
Was hier het vuurverschijnsel aan een toeval te danken, in een 
andere reeks proefnemingen kon W. Lippert regelmatig een zelfont- 
branding waarnemen bij watten, die gedrenkt waren met een vernis, 
n.1. lijnolie, die met kopalhars en een gemakkelijk zuurstof af- 
gevend metaaloxyde gekookt was. De geïmpregneerde watten werden 
samengevouwen rondom een thermometer, en blootgesteld aan lucht- 
toevoer. De temperatuur steeg weldra tot 60°, na 15 minuten tot 
138°, na drie kwartier tot 275° en toen plotseling tot 300°. De van 
buiten onveranderde watten vertoonden bij het ontvouwen van binnen 
een sterke verkoling; ook hier trad een vuurverschijnsel op, want 
door er op te blazen vlogen de watten binnen weinige oogenblikken 
in brand. 
Nu heeft de zelfontbranding van hooi in de practijk niet zoo ge- 
makkelijk plaats; maar toch zal in niet volkomen droog hooi door de 
inleidende gisting warmte ontstaan, en hierdoor zullen organische, 
stoffen onder afscheiding van kool langzaam verteren. Is n.1. de in- 
gesloten luchtzuurstof verbruikt, dan kan volgens Bjhmer ten koste 
van gebonden zuurstof nog een onvolkomen oxydatie plaats grijpen. 
Er treedt een soort droge destillatie op, doch heel langzaam wegens 
het gemis aan warmtetoevoer van buiten . In de eerste plaats oxydeert 
zich een deel der waterstof van organische stoffen, bijv. van een 
koolhydraat, tot water; de rest vormt koolwaterstoffen en koolstof, 
welke (voor zoover ze niet in kooloxyde en mierenzuur over- 
gaat,) in poreuzen toestand achterblijft 1 ). Frankland had in 1883 
reeds aangetoond dat in droog gras zich aanzienlijke hoeveelheden 
gassen ontwikkelen, hoofdzakelijk kooldioxyde, met sporen water- 
stof en koolwaterstoffen. 
Poreuze koolstof heeft, zooals men weet, een groot opslorpings- 
vermogen voor kleurstoffen en gassen. Volgens Saussure absorbeert 
D dr. böhmer geeft een scheikundige vergelijking, welke we ook 
met het oog op de volumina der gassen, liefst voor zijn rekening laten : 
C 6 H l0 0 5 = 2 C + 2 H, O + C + 3 CO + H 3 . 
