336 
SPECIES AND VARIETIES . 
tatie en de waarde dezer beide voor het geheele organische leven. 
Mutatiën hebben in allerlei richtingen plaats en brengen, als zij 
progressief zijn, iets geheel nieuws voort, wat fluctuatiën juist nooit 
doen; bij de eerste ontbreken alle grenzen, bij de laatste bestaan zij 
en kunnen niet worden overschreden. 
De voeding speelt de belangrijkste rol bij de fluctueerende veran- 
derlijkheid; al is het ons ook niet altijd mogelijk de betrekking 
tusschen voeding en variatie te vinden, zij bestaat toch werkelijk 
en onder voeding verstaan wij dan de harmonische samenwerking 
van eenige factoren: licht, warmte, bodem, ruimte, water, enz. Her- 
haaldelijk bleek ons in vorige bladzijden reeds de beteekenis der 
voeding, o.a. bij den overgang van meeldraden in stampers bij den 
Papaver. De ontwikkeling van een plantendeel zal dus ook afhangen 
van de plaats, waar het zich bevindt met betrekking tot het verkrij- 
gen van voedsel en die plaatselijke invloed voert tot de algemeene 
wet van de periodiciteit, die, breed opgevat, weer het voorkomen 
beheerscht der fluctuatiën bij de verschillende organen en die ons 
leert dat elk stengeldeel in ’t begin langzaam en weinig krachtig, 
later sneller en krachtiger zich ontwikkelt, om dan, na het bereiken 
van het maximum van den groei, weer minder zich te ontwikkelen. 
Die periodiciteit doet schermen met minder stralen, hoofdjes met 
minder randbloempjes, minder stempelstralen op het stempelschild 
bij de Klaproos ontstaan aan de zwakke dan aan de sterkere takken. 
Het best bekend is de afhankelijkheid van partieele fluctuatie van 
het jaargetijde en van het weder. De bloemen worden kleiner, minder 
fraai gekleurd, de lintjes der hoofdjes worden kleiner en minder in 
aantal, de gevulde bloemen worden weer enkelvoudig, enz. 
Het zal duidelijk zijn dat de betrekking tot de voeding anders is 
bij individueele dan bij partieele fluctuatie. In het eerste geval doet 
de invloed zich reeds beslissend gevoelen bij de kieming, in het tweede 
geval eerst later, als bladeren en knoppen worden aangelegd ; even- 
zeer spreekt het ook vanzelf dat veel fluctuatiën voor de planten 
nuttig, andere waardeloos, weer andere zelfs schadelijk kunnen zijn. 
De wet van Quetelet kan, gelijk men weet, worden voorgesteld 
door een kromme lijn van eigenaardigen vorm; en wanneer wij nu 
de fluctuatie in de natuur beschouwen bij verschillende plantendeelen 
en die, volgens verschillende methoden die daarbij kunnen worden 
gevolgd, voorstellen, dan ontstaat steeds dezelfde eigenaardige lijn. 
Wij kunnen kiezen de straalbloemen van Composieten, de stralen van 
schermen, de blaadjes van gevinde en handvormige bladeren, het 
aantal nerven, enz., ook b.v. het suikergehalte van bieten, altijd 
krijgen wij een gelijke uitkomst: een lijn die steil stijgt en daalt en 
in het midden een weinig hellend verloop heeft, waaruit dus volgt 
dat geringe afwijkingen veel voorkomen, maar sterkere in aantal 
