338 
SPECIES AND VARIETIES. 
bloemen met meer, maar niet met minder dan vijf kroonbladen. 
Herinnerende aan hetgeen vroeger over selectie gesproken is, komen 
wij nu tot een onderscheiding tusschen de selectie die de soorten 
scheidt en eene die de verschillende vormen uitkiest, alle tot één 
soort behoorende; natuurlijk moet de eerste aan de laatste voorafgaan, 
die wij ook intra-specifieke selectie kunnen noemen. Is deze in de 
practijk van minder belang en speelt zij in de natuur een onbetee- 
kenende rol, gene is van het grootste gewicht; want alleen door haar 
toe te passen kunnen de soorten zuiver worden verkregen. Wanneer 
nu door fluctueerende variabiliteit zich bij een plant een voor ons 
nuttige afwijking vertoont, dan is het zaak deze voor ons belangrijke 
plant te vermenigvuldigen, en dit kan dan langs ongeslachtelijken of 
langs geslachtelijken weg geschieden. Wij weten reeds dat inwendige 
voorwaarden alleen het tot stand komen van een nieuwen vorm be- 
palen, terwijl uitwendige omstandigheden eenige fluctuatie in ver- 
schillende richting daaromheen toelaten. Reeds met het tot stand 
komen der bevruchting doen zij haar invloed gelden en verder ge- 
durende heel het leven, en zijn zij de oorzaak der individueele varia- 
biliteit; later, als takken en bladeren zich ontwikkelen, doen zij haar 
invloed gevoelen op elk deel afzonderlijk, en ontstaat de partieele 
variabiliteit. Wanneer wij de lengte der doosvruchten meten van de 
St. Teunisbloem aan op gelijke hoogte gezeten takken van eenige 
planten, of van alle vruchten van één plant, dan toont de curve dui- 
delijk de partieele variabiliteit en blijkt dat deze de wet van Quetelet 
volgt; maar tevens blijkt duidelijk dat, indien wij onze meting op 
andere wijze verrichten, zoowel de partieele als de individueele fluc- 
tuatie volgens dezelfde wet geschiedt. Voor de geheele plant zoowel 
als voor een deel er van geldt dus hetzelfde. Nu kan natuurlijk de 
uitwendige invloed, die de individueele variabiliteit doet ontstaan en 
die op de plant in haar allereerste ontstaan werkt, worden voorko- 
men door de plant niet door zaad te vermenigvuldigen, maar langs 
ongeslachtelijken weg, door enten, stekken, afleggen, enz. ; wij kunnen 
dat doen met de hoop dan de variabiliteit te beperken, maar dit 
gelukt niet altijd. Individueele variabiliteit kunnen wij dus zaad- 
variatie noemen, partieele daarentegen knop-variatie, door welke 
termen het onderscheid duidelijk wordt uitgedrukt. Wanneer dus een 
plant een in een of ander opzicht nuttige variatie vertoont, is het 
aangewezen te trachten deze plant niet door zaden, maar door 
knoppen te vermenigvuldigen. Vaak toch blijft bij zaaiing niet meer dan 
een derde of de helft over van de verbetering, die reeds verkregen 
was en vandaar de bewering dat vegetatieve vermenigvuldiging varië- 
teiten doet ontstaan, die gewoonlijk tweemaal of driemaal zoo goed 
zijn als variëteiten, door selectie verkregen, van door zaad vermenig- 
vuldigde planten : vandaar ook dat de kweeker, als het eenigs- 
