362 
GRASSEN EN GRANEN. 
bloempje willekeurig kan doen ingrijpen. Bij bewolkten hemel ziet 
men de verschijnselen dikwijls op een gemakkelijker uur dan bij 
zonsopgang, en wel voornamelijk zoodra de zon op de planten 
begint te schijnen. Echter gedragen zich in dit opzicht verschillende 
soorten zeer verschillend en opent met name de haver hare bloem- 
pakjes in den regel eerst later op den dag. 
Elke bloem is maar gedurende korten tijd, meestal slechts enkele 
uren, geopend. Dan verliest het zwellichaampje zijn spanning, wordt 
slap en houdt op te drukken. Het kroonkafje herneemt dan vanzelf 
zijn vroegeren stand, die het slechts passief verlaten had. Het is 
elastisch en dat dit de oorzaak van het sluiten is kan men het ge- 
makkelijkst zien, als men uit een geopende bloem of wel de jonge 
vrucht met de beide zwellichaampjes, of wel deze beide laatste alleen, 
met een fijn scherp mesje verwijderd. De eerste bewerking gelukt 
in den regel gemakkelijk; de laatste is veel moeilijker, beide hebben 
echter terstond een sluiten der bloem tengevolge. Eenmaal gesloten 
heropent een graanbloem zich nooit; den volgenden dag echter komt 
er een groep jongere bloemen aan de beurt, en zoo kan dezelfde aar 
dagen achtereen in bloei gezien worden. 
Ten opzichte van dit opengaan der bloemen toonen nu zoowel de 
graansoorten als hare ondersoorten, nogal belangrijke verschillen. 
De gerst opent hare bloemen slechts weinig, daar hare zwellichaampjes 
minder sterk kunnen opzwellen dan die der andere granen. Een 
soort van gerst, Hordeum zeocrithon, opent hare bloemen, ten minste 
in sommige variëteiten, nooit, daar de opzwelling der daartoe bestemde 
organen hier te zwak is. Onder de grassen kunnen de kroonkafjes 
bij de vossestaarten ( Alopecurus ) en het doddegras ( Thleon ) in het 
geheel niet uiteengedrukt worden en opent de bloem zich alleen 
aan den top, om de meeldraden en de stengels door te laten. 
Terwijl bij het openen der bloemen de pluimvormige stengels zich 
eenvoudig uiteenbuigen en hunne fijne takjes zoo wijd mogelijk van 
elkander doen wijken, is de verlenging der meeldraden zoo treffend, 
dat het de moeite loont, daarbij iets langer stil te staan. Want het 
geschiedt met groote snelheid. Binnen den gesloten bloemknop zijn 
de helmknoppen zoo lang, dat de helmdraden geen gelegenheid hebben 
uit te groeien. Zij drukken de helmknoppen tegen de kafjes omhoog 
en als deze daar tegen aansluiten, nemen de draden nog wel water 
op, maar niet zooveel als zij zouden kunnen doen, zoo zij de ruimte 
hadden om zich te vergrooten. Er ontstaat daardoor een spanning, 
evenals in de zwellichaampjes. Maar terwijl die in de dwarse rich- 
ting drukken, doen de helmdraden dit in de lengterichting. Plotseling 
