364 
GRASSEN EN GRANEN. 
ziet men op dat tijdstip de tarwe uiterst rijkelijk hare bloemen openen. 
Binnen een kwartier of iets langer zijn alle rijpe bloemen geopend 
en dan volgt bijna terstond daarop het sluiten. Hoe warmer het is, 
des te sneller gaan beide processen en des te korter duurt dus de 
bloei; bij koel en regenachtig weder opent zich echter de eene bloem 
vóór en de andere na, zoodat dan hetgeheele verschijnsel onregelma- 
tiger gaat, maar daarentegen langer duurt. Het schijnt, dat ook in 
dit opzicht de ondersoorten, die op een gewoon veld met elkander 
vermengd groeien, onderling nogal belangrijke verschillen aanbieden, 
zoodat het voorshands nog niet mogelijk is om in elk bepaald geval 
te beslissen hoeveel van de waargenomen on gel ijk tijdigheid aan ras- 
verschillen en hoeveel aan de ongunst der uitwendige omstandigheden 
is toe te schrijven. Zijn de aren door dauw r of regen te nat, zoo 
moeten de zonnestralen hen natuurlijk eerst opdrogen voor zij de 
afzonderlijke bloempjes voldoende kunnen verwarmen om zich 
te doen openen. Is het weder in den bloeitijd gedurende eenige dagen 
achtereenvolgens ongunstig, dan openen de bloemen zich niet, en treedt 
nu plotseling zonnig weder in, zoo heeft de aar als het ware eenige 
reeksen van bloemen, die zij van de afzonderlijke regendagen over- 
gehouden heeft en die nu, hoewel niet even oud, toch allen ongeveer 
tegelijk gaan bloeien. Duurt het ongunstige weder al te lang, zoo 
kunnen de helmknoppen zich tusschen de nog gesloten kafjes openen; 
hun stuifmeel komt dan vanzelf op den stengel en de bevruchting 
vindt dus in den bloemknop plaats. Zulk een zelfbevruchting is vol- 
strekt geen uitzondering, maar integendeel, vooral bij tarwe en bij 
gerst, een vrij normaal verschijnsel en zij geeft even rijkelijk en even 
goede graankorrels als de bestuiving door den wónd. Bij de boven- 
bedoelde variëteiten van Hordeum zeocrithon kent men geen andere 
bevruchting dan juist dezen vorm van zelfbestuiving. Bij de rogge 
daarentegen is bestuiving door den wind de regel. 
De volgorde, waarin de afzonderlijke bloemen van een aar of pluim 
zich openen is zeer regelmatig en in het algemeen dezelfde als die 
van de grootte der bloemen en der graankorrels. De krachtigste 
bloemen bloeien het eerst, de zwakste het laatst. Bij vele variëteiten 
van tarwe begint het openen even boven het midden van de aar, 
om vandaar zich naar boven en naar onderen voort te planten, terwijl 
in elk aartje eerst de onderste en dan de hoogere bloemen bloeien. 
Nu blijven de leege helmknoppen gewoonlijk, na het sluiten der 
kafjes, nog een of meer dagen aan hun helmdraden hangen, zoodat 
men de bloemen van die dagen nog gemakkelijk herkennen kan, 
terwijl zich een nieuwe serie opent. Men kan uit dc groe peering der 
