GRASSEN EN GRANEN. 
365 
uitgebloeide bloemen zelfs op eenvoudige wijze voorspellen, welke aan 
de beurt van bloeien zijn. Brengt men dan een aar in een glazen 
buisje en verwarmt men dit met de hand tot 16 — 18 c G. dan kan 
men in den loop van een kwartier de berekende bloemen zich zien 
openen, zelfs ’s morgens vroeg, lang voordat de zon ook de overige 
aren voldoende verwarmt. 
Een afzonderlijke bespreking verdient de haver. In het Noorden 
van Frankrijk werd zij tusschen 2 en 4 uur in den namiddag in 
vollen bloei aangetroffen, in Noord-Duitschland begon het openen der 
kafjes eerst om 4 uur. Bij gunstig weer bloeien de meeste pluimen 
op een akker ongeveer gelijktijdig, zoodat het geheele verschijnsel in 
den tijd van een paar uren is afgeloopen. Bij den korten bloei der 
afzonderlijke bloemen is de kans op bestuiving der stengels door dit 
gelijktijdige bloeien klaarblijkelijk zeer vergroot en neemt de gelegen- 
heid tot kruising eveneens belangrijk toe. 
De helmknoppen bestaan bij de grassen en granen uit twee kafjes, 
die een weinig gebogen en slechts in hun midden aan elkander ver- 
bonden zijn, zoodat zij te zamen ongeveer den vorm van de letter X 
vertoonen. In het midden van die figuur zijn zij zeer beweeglijk aan 
den helmdraad bevestigd. Elk hunner opent zich met een overlang- 
sche spleet, die aan de vier uiteinden begint en van daaruit naar het 
midden langzaam voortschrijdt. Dit voortschrijden geschiedt nu met 
kleine schokjes, die stootjes teweeg brengen, waardoor, ook bij vol- 
komen windstilte, het bevruchtend poeder in een reeks van kleine 
wolkjes naar buiten gestooten wordt. Die wolkjes omhullen aanvan- 
kelijk de bloem, doch zakken dan langs haar omlaag, waarbij dus 
telkens de lagere stengels door het meel der hoogere bloemen be- 
stoven worden. Is er dan voldoende luchtbeweging, b.v. eenvoudig 
die bewegingen, die de ongelijke verwarming door de zonnestralen 
te weeg brengt, dan kunnen zulke wolkjes ook naar de naburige 
aren overwaaien en zoodoende kruisingen teweeg brengen. 
Bij het openen der bloemkafjes zijn de helmdraden nog stijf en 
groeien zij recht omhoog, zoodat zij hun helmknoppen een eindweegs 
boven de stengels verheffen. Allengs worden zij echter te lang en te 
dun, en dan buigen zij, nu eens sneller en dan weer langzamer, naar 
omlaag, totdat zij eindelijk geheel slap naar beneden hangen. Zoo 
kan het nog in de knoppen gebleven meel ook rechtstreeks met 
naburige, lagere stengels in aanraking komen. 
Een belangrijke vraag is nu, wat eerst gebeurt, dit omlaag buigen 
der helmdraden, of het zich openen der helmknoppen door de boven 
beschreven spleten. Met andere woorden of het stuifmeel vroeg genoeg 
