366 
GRASSEN EN GRANEN. 
vrij komt om op den stengel der eigen bloem te worden afgezet, of 
wel, of de regel is dat het stuifmeel op de stengels van lagere en 
dus van andere bloemen gebracht wordt. 
In dit opzicht nu verschilt de rogge aanmerkelijk van de overige 
granen. Bij tarwe, gerst en haver toch beginnen de helmknoppen 
zich reeds vroeg te openen, zóó zelfs dat hier een bestuiving van den 
stengel derzelfde bloem bijna onvermijdelijk is. Bij de rogge daar- 
entegen openen de meeldraden zich slechts zeer weinig, vóór zij zich 
omlaag buigen en vindt men dan ook de stengels in bloemen, waar- 
in dit omlaag buigen reeds plaats gevonden heeft en de kans op 
zelf bestuiving dus reeds voorbij is, gewoonlijk nog onbevrucht; wan- 
neer men tenminste bloemen uitkiest, die niet reeds bij het openen 
door haar hoogere, ietwat meer voorlijke naburen bestoven kunnen 
zijn. Daarmede hangt samen, dat rogge, zooals ik reeds opgemerkt 
heb, in hoofdzaak door den wind bestoven wordt, terwijl de andere 
granen in hoofdzaak zich zelve bestuiven. Ook bij de granen bestaan 
in dit opzicht zeer aanzienlijke verschillen. 
Afgezien van de zelf bestuiving der afzonderlijke bloemen is de kans 
op zelf bestuiving der aren, d.i. die op onderlinge bestuiving der 
zelfde bloemen van één aar, steeds zeer groot. Deze is eigenlijk, als 
regel, onvermijdelijk, zoo tenminste de bloemen niet geheel gesloten 
blijven. Daarbij komt dat dit stuifmeel, uit den aard der zaak, eerder 
op de stengels komt dan dat, wat door den wind van naburige aren 
wordt aangevoerd. Als dit verschil in tijd nu niet al te klein is, kan 
het de gevolgen der kruising geheel te niet doen. Want de stuif- 
meelkorrels gaan spoedig na haar aankomst op de stempels de buizen 
maken, die bevruchtende elementen naar de jonge graankorrel moeten 
voeren. Die graankorrel bevat slechts één zaadknop en er is dus 
slechts één stuifmeelbuis voor haar noodig. Elke later aangebrachte 
stuifmeelkorrel vindt dus, als zij haar buis ontwikkelt, de poort 
gesloten. Men ziet dus gemakkelijk in, dat de kans op kruising be- 
trekkelijk gering is. Daaruit mag men echter volstrekt niet afleiden 
dat kruisingen niet zouden voorkomen, of dat zij voor de onderlinge 
vermenging der ondersoorten of de productie van bastaarden geen 
belangrijke rol zouden kunnen spelen. Want daarvoor is het geheel 
voldoende als op de duizende van zelfbestuivingen hier en daar een 
enkele kruising plaats vindt. Zulke toevalligheden nu zijn volstrekt 
niet buiten gesloten en haar gevolgen zijn dan ook in het voorkomen 
van toevallige bastaardrassen wel bekend. 
Geheel anders dan de overige granen en de meeste grassen gedraagt 
zich in dit opzicht de rogge. Hier is namelijk het stuifmeel op de 
