GRASSEN EN GRANEN. 
367 
stengels derzelfde bloem of van andere bloemen der zelfde plant na- 
genoeg geheel onwerkzaam. Dit merkwaardige verschijnsel komt ook 
bij andere planten, buiten de familie der Gramineeön voor en werd 
nog onlangs door mij in dit Album besproken, naar aanleiding van 
onderzoekingen van den Freiburger hoogleeraar Hildebrand. Even- 
als die planten maakt de rogge, als zij afzonderlijk staat, geen zaad. 
Men ziet dit dikwijls op een akker die vroeger rogge droeg of langs 
een weg, waar langs de oogst pleegt vervoerd te worden. Staan er dan 
drie of vier roggeplanten bijeen, zoo plegen de rijpe aren voldoende 
beladen te zijn, maar is toevallig een zaad ver over alle andere ge- 
kiemd, zoo blijft de plant, trots rijkelijken bloei, onvruchtbaar. 
Rimpau heeft dit verschijnsel bij de rogge nauwkeurig onderzocht. 
Hij nam nu roggeplanten en plaatste die in bloempotten. Vlak voor 
den bloei sneed hij de werkaren weg. Een plant behield één aar, 
een andere twee, beide werden in afzonderlijke vertrekken geplaatst. 
Door voorzichtig schudden bracht hij het stuifmeel dagelijks op de 
stengels, doch bijna zonder gevolg. De drie aren maakten samen maar 
ééne roggekorrel. Aan de twee andere planten liet hij elk één aar, 
maar zette ze samen in een kamer en schudde de aren zdó dat hun 
stuifmeel zich in de wolkjes vermengde. Het gevolg was, dat zij 
samen omstreeks 70 korrels voortbrachten. Hieruit blijkt dus dat voor 
de productie van roggezaden de samenwerking van twee individuen, 
zoo zij al niet geheel onmisbaar is, dan toch als voor een nor- 
malen zaadoogst onmisbaar moet worden beschouwd. Herhaalt men 
dezelfde proef met haver of met gerst, zoo ziet men geen verschil 
tusschen de geisoleerde en de bijeen geplaatste individuen; hier is 
dus het eigen stuifmeel voldoende. 
Mocht het mij gelukt zijn door het bovenstaand mijne lezers een 
denkbeeld te geven van het verband tusschen de zuiver botanische 
kenmerken van landbouwplanten en hare voor den oogst beteekenis- 
volle eigenschappen, dan hoop ik later de groote beteekenis te be- 
spreken die de studie van dit verband in den tegenwoordigen tijd 
voor het veredelen der landbouwgewassen verkregen heeft. 
