IN HET LEVEN DER PLANT. 
371 
Deze nitraat- en ammoniakorganismen zijn wat de stikstof betreft 
dus onafhankelijk van andere organismen. Tevens kunnen ze de 
stikstof zonder lichtstralen assimileeren, terwijl de koolhydraten dan 
de noodige energie voor de eiwitvorming leveren. 
Tusschenvormen zijn de amido- en peptonorganismen. De eerste, 
b.v. Bacillus typhi, groeien uitstekend op asparagine, de laatste, b.v. 
Bacillus Anthracis op peptonen. 
Afhankelijk van andere organismen, ook ten opzichte van de stik- 
stof, zijn de eiwitorganismen, als Bacillus Diphtheriae. Deze groeien 
dus op eiwitten. 
Evenals de voedingswaarde van de koolstofhoudende stoffen afhangt 
van de daarnaast gegeven stikstof bronnen, hangt ook de voedings- 
waarde dezer laatste af van de eerste. Bacillus subtil is kan zich met 
nitraat voeden, als tevens glucose gegeven wordt, heeft echter ammo- 
niak noodig, als glycerine als koolstofbron toegevoegd wordt. Gewoon- 
lijk is pepton en glucose de beste combinatie van koolstof en stikstof. 
Aspergillus niger verbruikt echter aminozuren in tegenwoordigheid 
van glucose beter dan van pepton. 
Over : t geheel zijn de lagere organismen in staat zich met de 
meest verschillende stoffen te voeden en daar ze tevens aan zeer hooge 
concentratie aangepast kunnen zijn, (Aspergillus niger groeit nog op 
53 pCt. glucoseoplossing) is het te begrijpen, dat ze overal voorkomen. 
In de eerste plaats ziet men fungi op doode plantenweefsels, als 
afgevallen bladeren, maar ook op dierlijke resten, indien deze zuur 
reageeren; reageeren ze alkalisch, dan treden de bacteriën meer op 
den voorgrond. 
Door deze lagere organismen wordt de stikstof, die in de planten 
in den vorm van eiwitten, alkaloïden, chlorophyl enz. is vastgelegd, 
weer vrij. 
Deze trapsgewijze afbreking der eiwitten door bacteriën is het 
rottingsproces ; daarnaast vinden allerlei gistingsprocessen van de 
stikstofvrije stoffen plaats. Daalt de temperatuur onder een zekere 
grens, dan rotten lijken niet, zooals b.v. blijkt uit de mammouths, 
die uit den ijstijd bewaard zijn gebleven. Ook droogte gaat rotting 
tegen. Daardoor vergaan soms in grafkelders de lijken niet. Zoo 
vindt men b.v. in een grafkelder in de kerk te Wiewerd {Friesland) 
eenige volkomen uitgedroogde lijken, o.a. van Anna Maria Schür- 
man, die leefde in de 17de eeuw. 
Bij het rotten van zuivere eiwitten ontstaan soortgelijke producten 
als bij koken van eiwitten met zoutzuur of kaliloog; grootendeels 
dezelfde producten als ook bij de vertering in de darmen ontstaan. 
