DE ROL DER STIKSTOF 
37(> 
Door de oxydatie van de ammoniak tot nitriet en nitraat verkrijgen 
zij de noodige energie. 
Voordat de werking der nitrobacteriën in de natuur ons duidelijk 
kan worden, dienen wij hun gedrag ten opzichte van organische stof- 
fen nog nader te bespreken. Winogradsky en Omeliansky voegden 
aan reincultures allerlei verbindingen toe en bepaalden de hoeveel- 
heid, die de nitrificatie tegenhouden of geheel opheffen kon. Het bleek 
hun, dat nitraatbacteriën zeer gevoelig zijn voor ammoniak en dat 
0,0005 pCt. daarvan reeds de nitraatvorming vertraagt, terwijl zij 
bij 0,15 pCt. opgeheven wordt. Nitrietbacteriën kunnen veel minder 
organische stof verdragen dan nitraatbacteriën, hoewel ook deze laatste 
daarvoor gevoelig zijn. 
Daar de nitrietorganismen zoo ' gevoelig zijn voor organische stoffen, 
zullen, volgens Winogradsky, deze bacteriën niet eerder hun werk- 
zaamheid in den grond kunnen beginnen, dan nadat alle organische 
stoften door rotting omgezet zijn. De nitrietbacteriën zetten dan de 
ammonia om in nitriet; zoolang er echter nog ammonia aanwezig is, 
kunnen de nitraatbacteriën hun werking niet beginnen ; eerst, als deze 
volledig omgezet is in nitriet, wordt dit verder geoxydeerd tot nitraat. 
Het is echter niet waarschijnlijk, dat deze omzettingen in de na- 
tuur trapsgewijze, zooals Winogradsky op grond van bovenbeschreven 
proeven meende, plaats vinden. Want èn in de natuur èn in de z.g. 
salpeterbedden wordt zelden nitriet aangetroffen. In de salpeterbed- 
den worden namelijk organische stikstofhoudende stoffen gemengd met 
lagen aarde, opgestapeld. Wanneer men deze voldoende vochtig houdt, 
liefst met urine en er basen, als kalk of zeepwater aanwezig zijn, 
dan worden die stikstofverbindingen, bij genoegzame toetreding van 
lucht, rechtstreeks overgevoerd in nitraat. Alleen in het begin, wan- 
neer een nieuw bed aangelegd wordt, treedt nitriet op. 
Boulanger en Massol vonden, in 1905, dat indien men van een 
cultuur, die reeds nitraat uit ammoniak gevormd heeft, de vloeistof 
afgiet en nieuwe toevoegt, er ook rechtstreeks nitraat optreedt, zon- 
der dat nitriet is aan te toonen, m.a.w. de nitriet- en nitraatbac- 
teriën gaan samen werken. Ammoniak werkt dan niet meer zoo ver- 
lammend op de organismen. Eerst als er 0,11 gr. per Liter aanwezig 
is, treedt er vertraging van het proces op; bij 1,8 gr. per L. staat 
de omzetting nog niet stil. Dus werkt ammoniak zoo schadelijk op 
de ontwikkeling der nitraatorganismen, niet op de oxydeerende wer- 
king van reeds bestaande nitraatvormers. In de natuur vindt volgens hen 
ook samenwerking tusschen beide nitrificeerende organismen plaats. 
Zoo kan dus de stikstof, die door de planten was opgenomen als 
