378 
DE ROL DElt STIKSTOF 
voor hun ademhaling benoodigde zuurstof. De voorwaarden voor de 
denitrificatie zijn dus: lo. aanwezigheid van salpeter 2o. gemakke- 
lijk te assimileeren organische stoffen en 3o. weinig vrije zuurstof. 
Door ’t omspitten van den grond kan er voldoende lucht toetreden, 
zoodat in den landbouw de voorwaarden voor denitrificatie gewoonlijk 
niet vervuld zijn en ’t verlies aan stikstofvoedsel voor de planten op 
deze wijze zeer gering is, 
Veel meer nitraten gaan waarschijnlijk door de salpeterassimilatie 
van mikroorganismen verloren ; maar dit is nog te weinig onderzocht. 
Indien er dus geen organismen waren, die in staat zijn stikstof uit 
de lucht te binden, dan zou de hoeveelheid, die door de planten ge- 
bruikt kan worden, verminderen en dus de plantengroei moeten af- 
nemen. Gelukkig zijn er vele zulke organismen. Een belangrijke plaats 
daaronder nemen de vlinderbloemigen in. 
Reeds lang was het bekend, dat een akker door het kweeken van 
Leguminosen geschikter wordt voor een nieuwen oogst en wel zonder 
nieuwe stikstofbemesting, ja, dat het stikstofgehalte, niettegenstaande 
voortdurende bebouwing met vlinderbloemigen, toeneemt. Bij een proef 
met erwten, waarvan de zaden 16 mgr. stikstof bevatten, ontstond 
een oogst met 499 mgr. stikstof, terwijl de stikstof van 4 KG. grond van 
22 mgr. tot 57 mgr., klom dus een gezamenlijke winst van 518 mgr. De 
gewone wikke ( Vicia sativa) gaf per hectare 126,77 KG. stikstof 
winst in den oogst. Daartegenover wordt jaarlijks slechts 0,09— 1,8 KG. 
per HA. grond door regen. en dauw uit den dampkring neêrgeslagen 
als salpeterigzuur en salpeterzuur, dat door electrische ontladingen 
uit de stikstof van den dampkring is ontstaan. 
Hieruit blijkt welk een groote rol vlinderbloemigen als stikstof- 
verzamelaars spelen. 
Het duurde lang, voordat de juiste verklaring van dit verschijnsel 
werd gevonden. Hellriegel en Wilfarth waren de eersten, die 
aantoonden, dat de stikstofverzamelende werking van de Papiliona- 
ceeën aan organismen in de knolletjes moet worden toegeschreven en 
dat die stikstof uit de atmosfeer opgenomen wordt. 
Bij hun proeven begoten zij planten, die in gesteriliseerd stikstof- 
vrij zand stonden, zonder dat stikstofverbindingen werden toegevoegd, 
met een uittreksel van leguminosengrond en zagen, dat er knolletjes 
aan de wortels kwamen en dat de planten uitstekend groeiden, ook 
in een omgeving vrij van stikstofverbindingen. Daar die planten on- 
der die omstandigheden eiwitten konden produceeren, meenden zij 
te mogen concludeeren, dat de planten in staat waren, de vrije 
