IN HET LEVEN DEK PLANT. 
379 
stikstof uit de lucht, als eenig mogelijke bron, te assimileeren . 
Door liet uittreksel van leguminosengrond kwamen echter in de 
kuituur allerlei organismen, wier werking op de planten onbekend 
was, zoodat hun proeven niet afdoende waren. Daarom herhaalde 
Prazmowski in 1891 ze nog eens, met weglating van deze fout. Hij 
wist, door de potten met een reinkuituur van knolletjesbacteriën te be- 
gieten, zijn kuituur volkomen vrij van andere organismen te houden, 
zoo zelfs, dat na afloop der proef geen organismen uit die potten wa- 
ren op te kweeken. Ook nu nam het stikstofgehalte sterk toe en, 
daar nu werkelijk alleen uit de lucht stikstof kon zijn opgenomen, 
was het bewijs geleverd, dat de bacteriën uit de knolletjes der vlin- 
derbloemigen in staat zijn vrije stikstof uit de lucht te binden. 
In 1891 gelukte het Beyerinck voor het eerst die bacteriën, welke 
hij Bacillus radicicola doopte, te kweeken, zonder nog in de cultuur 
een toename van stikstof te kunnen constateeren. Mazé echter kreeg 
in 1898 in reinkultures vrij aanzienlijke ophoopingen daarvan. Ter- 
wijl Beyerinck asparagine toevoegde, gaf hij eiwit, in de veronder- 
stelling, dat de bacteriën dit ook van de plant ontvingen. 
De bacteriën, die aëroob zijn, groeiden bij kamertemperatuur snel, 
als slanke, levendig bewegende staafjes: na 2 a 3 dagen kwamen over 
de cultures slijmerige draden, die er op wezen, dat de stikstofassimi- 
latie begonnen was; dit slijm, het eerste zichtbare assimilatieproduct, 
bleek namelijk stikstof houdend. Maze kreeg in 500 cM 3 boonenaf kook- 
sel, als voedingsvloeistof, in 19 dagen 12,1 mgr. stikstoftoename bij 
1,209 gr. saccharose verbruik, dat de energie leverde. 
Bij kiemplanten van eenige weken oud, ontstaan de knolletjes als 
massieve aanzwellingen, die soms zeer dicht bijeen zitten en den ge- 
heelen wortel kunnen vervormen. Worden de- planten ouder, dan 
schrompelen de knolletjes min of meer in en verdrogen ten slotte. Zij 
staan steeds in verbinding met de vaatbundels van de wortels. 
Prazmowski onderzocht uitvoerig de wijze van samenleving van de 
bacteriën met de Vlinderbloemigen. 
De wortelharen dringen overal tusschen de aardkl uitjes door en 
scheiden stoffen af, waardoor de bacteriën worden aangelokt; ook de 
beschadigde wortelharen zullen de bacteriën lokken, vooral door het 
asparagine, dat in de kiemplanten aanwezig is, en bij verwonding 
vrij komt. Beyerinck zag namelijk hoe kiemende zaden van Vlin- 
derbloemigen op een kuituur van Bacillus radicicola, op gelatinepla- 
ten, gebracht, den groei dier koloniën sterk vermeerderde. Dus schei- 
den de wortels een stof af. Voegt men aan een cultuur van een 
Vlinderbloemige een filtraat van stuk gewreven knolletjes toe, zonder 
