IN HET LEVEN DER PLANTEN. 
381 
bacteroïden weefsel, namelijk plasma en bacteroïden, wordt gedeeltelijk 
geresorbeerd, de resten der buizen gaan doorgroeien en snoeren 
blaasvormige koloniën van bacteriën af. Bij het vergaan der wortels 
komen deze vrij in den grond en kunnen later weer andere planten 
infecteeren. Het is nog niet bekend, of de bacteriën zich in den 
grond vermeerderen kunnen ; ook de isoleering uit den grond is nog 
niet gelukt. 
Hoe de Vlinderbloemigen de stikstofverbindingen, die door de bac- 
teriën in de knolletjes gevormd worden, tot zich nemen, wordt dui- 
delijk door de nieuwe onderzoekingen van Hiltner. Dat de voeding 
niet berust op het absorbeeren der bacteroïden, zooals men vroeger 
meende, blijkt wel hieruit, dat planten, waarbij het gezamenlijk ge- 
wicht der knolletjes slechts 300 mgr. bedroeg, soms tot 1 gr. stikstof 
uit de lucht opnamen. 
Hiltner vond, dat bij het optreden van bacteroïden in een oplos- 
sing met veel koolstofhoudend voedsel in de bacteriën vacuolen ont- 
staan en het protoplasma zich differentieert in een lichtbrekend deel, 
dat zich met jodiumtinctuur roodbruin kleurt en een ander deel, dat 
zich hiermee geel kleurt, terwijl door salpeter de bacteroïdevorm wel 
optreedt, maar die plasmadifferentiatie niet plaats vindt. 
De plant nu kan dat zich donkerbruin kleurende deel opnemen. 
Zoo lang de plant zich voedt met de stikstofverbindingen uit het zaad 
of uit den grond, ontstaan wel bacteroïden, maar het plasma daarin 
differentieert zich niet. Krijgt de plant gebrek aan stikstof, dan zal 
veel zetmeel, dat anders voor eiwitvorming verbruikt wordt, als sui- 
ker naar de knolletjes gevoerd worden, waardoor de differentiatie op- 
treden kan. 
Gedurende den tijd, die hiervoor noodig is, lijdt de plant gebrek 
aan stikstof en verkeert in het zoogenoemde hongerstadium. 
Gewoonlijk wordt de verhouding tusschen bacteriën en vlinder- 
bloemigen een symbiose genoemd. 
Hiltner vat haar echter op als een strijd, waarin de bacteriën 
zich staande houden door den bacteroïden vorm aan te nemen. 
Er kunnen zich naar den virulentiegraad der bacteriën verschillende 
gevallen voordoen : 
lo. De bacteriën kunnen niet in de wortels doordringen, b.v. 
bacteriën uit de knolletjes van klaver kunnen niet in boonenwortels 
dringen ; wel zijn zij door langdurige aanpassing zoover te brengen . 
2o. De bacteriën dringen in, maar worden terstond door de krach- 
tige plant geabsorbeerd; de wortelaanzwellingen verdwijnen weer. 
3o. De bacteriën dringen in, de knolletjes ontstaan, maar de cel- 
